Aziatisch lieveheersbeestje: herkennen, waarom ze naar binnen komen en wat helpt

Zit je huis in september of oktober ineens vol met lieveheersbeestjes? Dan gaat het bijna altijd om het Aziatisch lieveheersbeestje. Dit kevertje komt oorspronkelijk uit Azië. Het is hier ooit uitgezet om bladluizen op te eten. Sindsdien heeft het zich flink verspreid.

Ze bijten niet en ze dragen geen ziektes over. Toch wil bijna niemand er honderden in de vensterbank. Ze laten gele vlekken achter en ze kunnen flink ruiken.

Factsheet

Hoe herken je het Aziatisch lieveheersbeestje?

Ons eigen zevenstippelig lieveheersbeestje is rood met precies zeven zwarte stippen. Het Aziatisch lieveheersbeestje is veel wisselender. Daardoor twijfelen mensen vaak.

• Het is met 6 tot 8 millimeter iets groter dan de meeste inheemse soorten.
• De kleur loopt van geel en oranje tot dieprood en soms zwart.
• Het aantal stippen wisselt van nul tot ongeveer eenentwintig.
• Op het halsschild, het schildje achter de kop, staat vaak een witte tekening in de vorm van een M of een W. Dit is het beste kenmerk.
• De pootjes zijn bruinig in plaats van zwart.

Zie je die witte M op een wit halsschild? Dan heb je vrijwel zeker een Aziatisch lieveheersbeestje te pakken.

Waarom komen ze in het najaar naar binnen?

In de zomer leven ze buiten van bladluizen. Zodra het kouder wordt, zoeken ze een droge plek om te overwinteren. In hun herkomstgebied zijn dat lichte rotswanden.

Een huis lijkt daar sterk op. Vooral een lichte gevel die de hele middag in de zon staat. Daarom zie je ze bijna altijd aan de zuid- en westkant van een woning.

Ze komen ook zelden alleen. Ze geven een geurstof af die soortgenoten aantrekt. Zo wordt van een paar kevers binnen de kortste keren een hele groep.

Zijn ze schadelijk?

Voor je huis niet. Ze eten geen hout, geen textiel en geen voorraden. Ze planten zich binnen ook niet voort.

De overlast zit in iets anders. Als een lieveheersbeestje schrikt, geeft het een geel vocht af uit de pootgewrichten. Dat heet reflexbloeden. Het ruikt onaangenaam en het geeft gele vlekken op behang, gordijnen en vensterbanken.

Sommige mensen krijgen last van hun ogen, neus of huid bij een grote groep in huis. Dat is vervelend, maar het is niet gevaarlijk. Een kever kan heel soms een klein kneepje geven. Dat is geen beet met gif.

Ons advies: wat werkt het beste?

De volgorde is belangrijk. Weren werkt beter dan bestrijden.

Stap 1. Dicht de kieren voordat ze binnen zijn

Doe dit eind augustus of begin september. Loop de zonzijde van je huis langs. Kit naden rond kozijnen dicht. Zet gaas voor ventilatieroosters en voor de opening van de dakpannen. Controleer of ramen en deuren goed sluiten.

Stap 2. Zuig ze op, sla ze niet plat

Zitten ze al binnen? Zuig ze dan op. Een geplet kevertje geeft juist die gele vlek en die geur. Gebruik een insectenzuiger voor kleine groepjes. Bij een grote groep werkt een stofzuiger met een oude kous in de buis. Zo vang je ze zonder ze te doden.

Stap 3. Behandel de gevel bij aanhoudende overlast

Komt de groep elk jaar terug? Dan kun je de zonnige gevel en de kozijnen aan de buitenkant behandelen met een toegelaten middel tegen kruipende insecten. Doe dit op een droge dag voordat ze naar binnen trekken. Binnen sproeien heeft weinig zin, want je raakt de kevers in de spouw toch niet.

Let op bij middelen met permethrine. Permethrine is giftig voor katten. Laat een behandeld oppervlak volledig drogen en houd katten er in die tijd bij weg. Lees altijd eerst het etiket.

Producten die helpen

• Knock Pest Insectenzuiger. Zuig de kevers levend op en zet ze buiten. Geen gif en geen vlekken.
• Topscore Kruipende insecten. Spray voor kozijnen en gevelnaden aan de buitenkant. Bevat permethrine, dus houd katten weg tot alles droog is.
• Knock Pest Freeze It. Bevriest insecten op contact. Handig binnen, want er blijft geen gif achter.
• Knock Off Insectenlamp Home. Vangt vliegende insecten die binnen rondzoemen.
• AF Insect Monitor lijmplaat. Leg je op de vensterbank of zolder om te zien hoeveel er echt binnenkomen.

Tips en trucs

• Werk in de ochtend als je de gevel behandelt. De kevers zijn dan traag en verplaatsen zich nauwelijks.
• Trek een oude nylonkous over het uiteinde van de stofzuigerbuis en zet hem vast met een elastiek. De kevers belanden in de kous en niet in de zak. Zo blijft je stofzuiger schoon.
• Laat het zolderluik dicht in september en oktober. Veel kevers komen via de zolder verder het huis in.
• Heb je al gele vlekken? Dep ze meteen met lauw water en een beetje afwasmiddel. Ingedroogde vlekken gaan er veel moeilijker uit.
• Doe rond september de gordijnen dicht aan de zonzijde als je overdag weg bent. Minder licht en warmte binnen betekent minder aantrekkingskracht.
• Zet lijmplaten op de vensterbank van de zolder. Zo weet je of het om tien kevers of om tweehonderd gaat, en pas je de aanpak daarop aan.

Oma's tips die niet werken

Rond lieveheersbeestjes doen veel huismiddeltjes de ronde. Ze zijn populair, maar ze werken niet of er is geen bewijs voor. Dit zijn er vijf.

• Kruidnagels of laurierblaadjes op de vensterbank. De kevers gaan af op warmte en licht van de gevel. Een paar kruidnagels op de bank verandert dat niet.
• Een schaaltje azijn tegen de geur. Azijn maskeert hooguit even iets. De kevers blijven gewoon zitten en komen ook gewoon terug.
• Citroenschillen voor de ramen leggen. Dit wordt overal getipt. Er is geen onderzoek dat laat zien dat lieveheersbeestjes citrusgeur mijden.
• Een ultrasoon kastje in het stopcontact. Kevers horen geen ultrasoon geluid zoals knaagdieren dat doen. Voor insecten is er geen aangetoond effect.
• Ze wegvegen met een bezem en denken dat het klaar is. Vegen kneust de kevers en verspreidt juist die gele vloeistof en de lokgeur. Daardoor komen er vaak meer bij in plaats van minder.

Wat wel werkt is minder spannend. Dicht de kieren op tijd, zuig ze op in plaats van ze plat te maken, en behandel bij terugkerende overlast de zonnige gevel aan de buitenkant.

Veelgestelde vragen

Bijt een Aziatisch lieveheersbeestje?

Heel soms geeft het een klein kneepje in je huid. Er komt geen gif bij kijken. Het doet nauwelijks pijn en het laat geen wondje achter.

Waar komen die gele vlekken vandaan?

Dat is reflexbloeden. Als de kever schrikt, komt er een geel vocht uit de pootgewrichten. Het ruikt vies en het vlekt. Daarom kun je ze beter opzuigen dan platslaan.

Mag ik ze doodmaken? Het is toch een nuttig insect?

Het Aziatisch lieveheersbeestje is een exoot en is niet beschermd. Je mag ze verwijderen. Weren en opzuigen heeft de voorkeur, want dan hoef je helemaal geen gif te gebruiken.

Waarom zitten ze juist aan mijn huis en niet bij de buren?

Ze kiezen bijna altijd een lichte gevel die lang in de zon staat. Ook kleine kieren, oude kozijnen en open ventilatieroosters maken een huis aantrekkelijk.

Komen ze volgend jaar terug?

Vaak wel. De geurstof die ze achterlaten blijft in de spouw en rond de kozijnen hangen. Daardoor vinden nieuwe kevers dezelfde plek terug. Kieren dichten helpt daar het beste tegen.

Mag ik als particulier zomaar een insectenspray gebruiken?

Alleen middelen die zijn toegelaten voor particulier gebruik. Dat staat op de verpakking, samen met een toelatingsnummer. Houd je aan de dosering op het etiket. Let extra op als je huisdieren hebt, want permethrine is giftig voor katten.

Bron van de foto

Foto: Harmonia axyridis (Aziatisch lieveheersbeestje). Fotograaf en rechthebbende: entomart. Licentie: Attribution (naamsvermelding verplicht). Bron: Wikimedia Commons. De factsheet is een eigen ontwerp van Dierplagenshop.