Bladluizen in de tuin herkennen en bestrijden
Bladluizen horen bij de meest voorkomende plagen in de tuin en op kamerplanten. In het voorjaar en de zomer kunnen de kolonies in korte tijd flink uitgroeien en jonge scheuten, knoppen en bladeren aantasten. Gelukkig zijn bladluizen meestal goed te beheersen met een combinatie van nuttige insecten, eenvoudige maatregelen en, waar nodig, een natuurlijke spray. In dit artikel lees je hoe je bladluizen herkent, hoe je ze gericht en milieuvriendelijk aanpakt en hoe je nieuwe aantasting voorkomt.
Herkennen
Bladluizen zijn kleine, sapzuigende insecten van ongeveer 1 tot 3 mm. Ze komen voor in allerlei kleuren — groen, zwart, geel, roze of bruin — en leven meestal in dichte kolonies op de jongste plantendelen. Let op de volgende kenmerken:
- Kolonies: trossen luizen op jonge scheuten, bloemknoppen en aan de onderkant van bladeren.
- Vervormd blad: krullende, gekrulde of misvormde bladeren en geremde groei van de scheuten.
- Honingdauw: een plakkerige, glanzende laag op bladeren en alles eronder; hierop ontstaat vaak zwarte roetdauw (een schimmel).
- Mieren: mieren die langs de stengels omhoog lopen, wijzen vaak op bladluizen; ze 'oogsten' de honingdauw en beschermen de luizen.
Veelvoorkomende soorten zijn de zwarte bonenluis, de groene perzikluis en de rozenluis (Macrosiphum rosae). Sommige luizen krijgen vleugels en verspreiden zich dan naar andere planten.
Aanpak
Begin altijd zo natuurlijk mogelijk. Bladluizen hebben veel natuurlijke vijanden en een gezonde tuin houdt de aantallen vaak vanzelf in balans. Grijp pas naar een spray als dat echt nodig is.
1. Zet natuurlijke vijanden in
Lieveheersbeestjes (en hun larven), gaasvliegen, zweefvlieglarven, sluipwespen en mezen eten enorme aantallen bladluizen. Stimuleer ze met een gevarieerde, bloemrijke tuin en vermijd breedwerkende gifmiddelen, die ook de nuttige insecten doden. Vaak los je een beginnende aantasting op door simpelweg een paar dagen geduld te hebben.
2. Verwijder luizen mechanisch
Bij een beperkte aantasting kun je de luizen met je vingers wegvegen of met een harde straal water van de plant spuiten. Herhaal dit een paar dagen achter elkaar. Knip sterk aangetaste scheuttoppen weg en ruim ze op.
3. Houd mieren weg
Omdat mieren bladluizen beschermen tegen hun vijanden, helpt het om de looproute naar de plant te onderbreken. Een lijmband rond de stam van struiken en (fruit)bomen houdt mieren tegen, waardoor lieveheersbeestjes en sluipwespen vrij spel krijgen.
4. Gebruik een natuurlijke spray
Helpt dat onvoldoende, kies dan een natuurlijke aanpak op basis van insectenzeep, plantaardige oliën of pyrethrum. Behandel gericht, vooral de onderkant van de bladeren, bij voorkeur in de avond als er geen bijen vliegen. Lees altijd het etiket en houd je aan de voorschriften; ook natuurlijke middelen kunnen nuttige insecten raken.
5. Voorkom nieuwe aantasting
Bemest niet te zwaar met stikstof: malse, snelle groei trekt juist luizen aan. Controleer kwetsbare planten zoals rozen regelmatig, zodat je een beginnende kolonie vroeg ziet en kunt ingrijpen voordat hij uitgroeit.
Aanbevolen producten
Voor een natuurlijke, gerichte aanpak van bladluizen helpen deze producten uit ons assortiment:
- Solabiol insectenmiddel concentraat – natuurlijk insectenmiddel tegen bladluizen en andere sierplagen, aan te maken als spuitvloeistof.
- Ecopur Biopyr bladluizenspray 400 ml – gebruiksklare spray voor de gerichte bestrijding van bladluizen op kamer- en tuinplanten.
- Pyrethrum concentraat – krachtig natuurlijk concentraat op basis van pyrethrum tegen een breed scala aan tuinplagen, waaronder bladluizen.
- Aeroxon gele lijmvallen – vangen gevleugelde bladluizen en andere vliegende plaaginsecten; handig om aantasting bij kamerplanten te signaleren en terug te dringen.
Veelgestelde vragen
Waar komen bladluizen zo plotseling vandaan?
Gevleugelde bladluizen vliegen vanaf andere planten naar je tuin en stichten daar snel een nieuwe kolonie. Omdat luizen zich in de zomer ongeslachtelijk en levendbarend voortplanten, groeit zo'n kolonie in korte tijd flink uit.
Is honingdauw schadelijk voor mijn planten?
De plakkerige honingdauw zelf beschadigt de plant niet direct, maar er groeit vaak zwarte roetdauw op. Die laag belemmert het licht en maakt de plant er onooglijk uit. Pak je de luizen aan, dan verdwijnt op termijn ook de roetdauw.
Helpt afspuiten met water echt?
Ja, bij een beperkte aantasting werkt een harde waterstraal goed: je spoelt de luizen weg en de meeste vinden de weg terug niet. Herhaal het een paar dagen voor het beste resultaat.
Zijn bladluizen gevaarlijk voor mensen of huisdieren?
Nee. Bladluizen steken of bijten niet en zijn niet gevaarlijk voor mensen of dieren. Ze zijn puur een plantenplaag.
Waarom lopen er zoveel mieren op mijn aangetaste plant?
Mieren leven van de zoete honingdauw en beschermen de bladluizen tegen hun vijanden. Door de mieren met een lijmband te weren, geef je natuurlijke vijanden weer de kans om de luizen op te ruimen.
Pro-tip: plant tussen je rozen en groenten wat bloeiende kruiden en eenjarigen zoals goudsbloem, koriander en venkel. Die trekken zweefvliegen, gaasvliegen en lieveheersbeestjes aan — de beste gratis bladluisbestrijders die er zijn — en houden de plaag op natuurlijke wijze klein.
Beeldverantwoording: hoofdafbeelding rozenluizen — AJC1, CC BY-SA 2.0; larve lieveheersbeestje met bladluis — Line Sabroe, CC BY 2.0. Beide via Wikimedia Commons.