Kakkerlakken herkennen: gedrag, risico's en de beste aanpak

Een kakkerlak in huis is voor de meeste mensen een schrikreactie. Toch is het goed om te weten hoe je een kakkerlak herkent en waarom hij eigenlijk in je huis zit. Dat helpt je om snel en gericht in actie te komen.

Kakkerlakken in Nederland: welke soorten zie je

• Duitse kakkerlak: lichtbruin, ongeveer 1,5 cm groot, met twee donkere strepen op het halsschild. De meest voorkomende soort in keukens en horeca.
• Amerikaanse kakkerlak: roodbruin en groter, tot wel 4 cm. Komt vaker voor in kelders, rioleringen en vochtige ruimtes.
• Oosterse kakkerlak: donkerbruin tot zwart en glanzend, ongeveer 2,5 cm. Houdt van vochtige, koele plekken.
• Bruinbandkakkerlak: lichtbruin met twee lichte banden over de vleugels. Zoekt juist warme, droge plekken op, zoals achter een koelkast of televisie.

Gedrag: waarom een kakkerlak jouw huis leuk vindt

Kakkerlakken zoeken drie dingen: warmte, vocht en voedsel. Ze zijn nachtdieren. Overdag verstoppen ze zich in kieren, achter apparaten of onder het aanrecht. Zie je overdag kakkerlakken rondlopen? Dan is dat vaak een teken van een grotere plaag. Ze komen dan al hun schuilplekken niet meer kwijt.

Kakkerlakken planten zich snel voort. Eén eiafzetsel (ootheca) van een Duitse kakkerlak bevat al 30 tot 40 eitjes. Zo'n ei komt in enkele weken uit. Daarna groeit een jonge kakkerlak in een paar maanden uit tot een volwassen dier.

Risico's van kakkerlakken in huis

Kakkerlakken zijn vervelender dan alleen het onprettige gevoel dat ze geven. Ze lopen over rioolputten, afval en etensresten, en nemen daarna bacteriën mee naar je aanrecht of servies. Zo kunnen ze bijdragen aan de verspreiding van bijvoorbeeld salmonella. Kakkerlakresten en uitwerpselen kunnen bij gevoelige mensen ook astma of allergische klachten verergeren.

Factsheet: kakkerlak in beeld

Onze aanpak: 3 stappen tegen kakkerlakken

1. Opsporen. Plaats een paar Ecotrap monitorvallen of een Zapi Kakkerlakkenval op plekken waar je kakkerlakken vermoedt, bijvoorbeeld achter de koelkast of onder de gootsteen. Zo zie je snel hoeveel dieren er zijn en waar ze het meest actief zijn.
2. Bronnen wegnemen. Ruim etensresten direct op, dek voedsel af en dicht kieren rond leidingen en plinten. Zonder eten en water houdt een kakkerlak het een stuk minder lang vol.
3. Gericht bestrijden. Bij een lichte besmetting werkt een val zoals de HoyHoy Trap-A-Roach vaak al goed. Bij een grotere plaag is een professionele kakkerlakkengel nodig, zoals Advion Kakkerlakken Gel. Let op: deze gel is uitsluitend voor professioneel gebruik en mag niet door particulieren worden toegepast.

Tips & trucs

• Was je afwas iedere avond weg. Kakkerlakken komen al af op een paar kruimels of een druppel vet.
• Laat geen droogvoer voor huisdieren de hele nacht open staan.
• Dicht kieren rond leidingen onder het aanrecht en de wasmachine met kit of schuim.
• Controleer bij een tweedehands koelkast, magnetron of doos altijd eerst even de randen en hoeken, voordat je het spullen mee naar binnen neemt.
• Zet een monitorval langdurig neer, ook als je even niets meer ziet. Zo weet je zeker of het probleem echt weg is.

Oma's tips die niet blijken te werken

• Komkommerschillen neerleggen. Het idee is dat kakkerlakken de geur niet zouden verdragen. Er is geen goed bewijs dat dit kakkerlakken wegjaagt.
• Laurierblaadjes in de kast leggen. Populair tegen motten en ongedierte in het algemeen, maar tegen een echte kakkerlakkenplaag doet een blaadje simpelweg te weinig.
• Bakpoeder met suiker mengen als lokaas. Deze volkstip zou kakkerlakken van binnenuit doden. Het effect is in de praktijk onbetrouwbaar en werkt veel te langzaam bij een actieve plaag.
• Citrusreiniger overal mee schoonmaken. Een frisse geur helpt niet tegen een plaag die zich in muren en leidingen verstopt. Het maakt je huis hooguit tijdelijk minder aantrekkelijk op de vloer.
• Kakkerlakken met de stofzuiger wegzuigen als enige aanpak. Dit haalt wel losse dieren weg, maar de eitjes en de bron blijven gewoon zitten. Zonder een val of gerichte aanpak komt de plaag terug.

Veelgestelde vragen

Betekent een kakkerlak dat mijn huis vies is?
Niet per se. Kakkerlakken komen ook binnen via dozen, tassen of een gedeelde muur met de buren. Wel helpt een schone keuken enorm om ze weer kwijt te raken.

Zijn kakkerlakken gevaarlijk voor mijn gezondheid?
Ze bijten niet en zijn niet giftig, maar ze kunnen wel bacteriën verspreiden via etenswaren en oppervlakken. Bij mensen met astma kunnen resten van kakkerlakken klachten verergeren.

Hoe weet ik of ik een lichte of zware plaag heb?
Zie je alleen 's nachts af en toe een dier, dan is de kans groot dat het meevalt. Zie je ze ook overdag, of vind je meerdere eipakketjes, dan is de plaag waarschijnlijk al groter.

Mag ik als particulier zelf kakkerlakkengif gebruiken?
Eenvoudige vallen en lokdozen voor consumenten mag je gewoon zelf gebruiken. Professionele kakkerlakkengel, zoals Advion, is uitsluitend bedoeld voor professioneel gebruik en niet voor particulieren.

Hoe voorkom ik dat kakkerlakken terugkomen?
Houd je keuken en vuilnisbak schoon, dicht kieren en houd een monitorval staan. Zo zie je een nieuwe kakkerlak meteen, voordat het weer een plaag wordt.

Kunnen kakkerlakken vliegen?
De meeste soorten in Nederland kunnen niet goed vliegen, al kunnen sommige wel een stukje fladderen. Ze zijn vooral hardlopers: ze schieten razendsnel weg zodra er licht aan gaat.