Steenmarter op zolder of onder de motorkap: herkennen, gedrag en wat echt helpt

Hoor je 's nachts gestommel op zolder? Of start je auto ineens niet meer en zie je doorgeknaagde kabels? Dan kan er een steenmarter in het spel zijn. Dit dier is beschermd. Doden of vangen mag dus niet zomaar. Weren mag wel, en dat werkt ook het beste.

Zo herken je een steenmarter

De steenmarter is ongeveer zo groot als een kat, maar veel slanker. Hij wordt zo'n 40 tot 50 centimeter lang. Daar komt nog een pluimstaart van 25 centimeter bij.

Zijn vacht is grijsbruin. Op de keel en borst zit een witte vlek. Die vlek loopt vaak door tot op de voorpoten. Dat is het duidelijkste kenmerk.

Je verwart hem soms met de boommarter. Die heeft een gele keelvlek in plaats van een witte. De boommarter leeft in bossen en komt bijna nooit in gebouwen.

Gedrag: waarom hij juist bij jou zit

De steenmarter is een cultuurvolger. Dat betekent dat hij graag dicht bij mensen leeft. Gebouwen zijn droog, warm en veilig. Voor een marter is een zolder een perfecte holte.

Hij is vooral 's nachts actief. Overdag slaapt hij. Daarom hoor je hem juist als jij naar bed gaat. Het geluid is typisch: gestommel, gesleep en soms een korte ren.

Een steenmarter heeft niet veel ruimte nodig. Een opening van ongeveer 5 bij 6 centimeter is al genoeg. Dat is kleiner dan de meeste mensen denken.

In het voorjaar en de zomer krijgt hij jongen. De jongen blijven een paar maanden op de slaapplek. In die periode is het geluid het hardst.

Waarom hij kabels in je auto doorknaagt

De motorruimte is een warm, beschut hol. Dat is voor een marter aantrekkelijk. De schade ontstaat vooral door territoriumgedrag.

Marter A laat zijn geur achter in jouw motorruimte. Rijd je daarna naar een andere plek, dan ruikt marter B die geur. Die vreemde geur maakt hem boos. Hij bijt dan in slangen en kabels.

Dat verklaart waarom de schade vaak ontstaat als je de auto op verschillende plekken parkeert. In de zomer is het risico het grootst.

Risico's en schade

• Isolatie op zolder wordt uit elkaar getrokken en samengesleept tot een nest.
• Urine en uitwerpselen zakken in het isolatiemateriaal. Dat gaat stinken en trekt vliegen aan.
• Doorgeknaagde bougiekabels en koelslangen kunnen dure motorschade geven.
• Losgetrokken dakpannen en dakfolie geven lekkage.
• Het geluid 's nachts verstoort je slaap.

De wet: wat mag wel en wat niet

De steenmarter is in Nederland een beschermde diersoort. Je mag hem niet doden. Je mag hem ook niet vangen of opzettelijk verstoren zonder ontheffing van de provincie.

Wat je wel mag, is je gebouw ontoegankelijk maken. Dat heet weren. Dat is ook meteen de enige aanpak die langdurig werkt.

Er is een belangrijke voorwaarde. Sluit nooit een opening af als er jongen binnen zitten. Ze gaan dan dood en dat is verboden. De kraamperiode loopt globaal van maart tot en met augustus. Controleer daarom eerst goed of de zolder leeg is.

Ons advies: dit werkt echt

Weren gaat in drie lagen. Geur, barriere en aanraking. Combineer ze en je kans op succes is veel groter.

1. Verjaag hem eerst met geur

Een geurmiddel maakt de plek onaantrekkelijk. Het is bedoeld om hem te laten vertrekken, niet om hem permanent weg te houden. Gebruik Mustolet anti-martersspray, Emerod anti-marterspray 500 ml of BSI anti-marterspray 500 ml. Voor grotere ruimtes en erven is Shield Up Stay Away rat, muis en marter handig, want die werkt langer door.

2. Dicht daarna de openingen

Dit is de stap die het verschil maakt. Zoek de invliegopening bij de dakrand, de gevelpan of een dakdoorvoer. Vetvegen en pootafdrukken wijzen je de weg. Gebruik aluminium wering bij roosters en openingen. In leidingen en goten past de Rodent Brush.

3. Maak de aanloop onbegaanbaar

Een marter klimt razendsnel langs een regenpijp of muur. Met de marter- en kattenwering maak je die route onbruikbaar. Op platte randen werkt de puntstrip.

4. Bescherm je auto apart

In de motorruimte helpt geur nauwelijks, want de motor wordt warm en de geur vervliegt. Een ultrasoon apparaat werkt hier beter. De Knock Pest dierenverjager voor auto is hiervoor gemaakt. Voor de oprit of het erf kun je de Knock Pest dierenverjager met bewegingssensor of de solar-versie gebruiken.

5. Ruim het geurspoor op

Dit wordt bijna altijd vergeten. Zolang het oude nest en de geur er nog liggen, blijft de plek aantrekkelijk. Haal het nestmateriaal weg. Maak de vloer goed schoon. Draag daarbij handschoenen en een stofmasker.

Veelgestelde vragen

Mag ik een steenmarter vangen in een vangkooi?

Niet zonder ontheffing van de provincie. De steenmarter is beschermd. Vangen en verplaatsen valt onder de vergunningplicht. Weren mag wel en is bovendien effectiever, want een nieuwe marter neemt anders de vrijgekomen plek in.

Hoe klein is de opening waar hij door past?

Ongeveer 5 bij 6 centimeter is al genoeg. Kijk dus ook naar kleine gaten bij de dakrand, ontbrekende gevelpannen en openingen rond leidingen.

Wanneer mag ik de opening dichtmaken?

Alleen als er zeker geen jongen binnen zitten. De kraamperiode loopt ruwweg van maart tot en met augustus. Het najaar is meestal het veiligste moment. Controleer altijd eerst met een camera of door een paar nachten te luisteren.

Helpt een radio op zolder?

Soms voor een paar dagen. Een marter went snel aan een vast geluid. Gebruik het hooguit om hem tijdelijk weg te krijgen, zodat je de opening kunt dichten.

Is een steenmarter gevaarlijk voor mijn huisdier?

Voor een hond of kat is hij zelden gevaarlijk. Kippen, konijnen en duiven lopen wel risico. Zet nachthokken goed dicht met stevig gaas met kleine mazen.

Mijn autoverzekering, dekt die marterschade?

Vaak wel bij een beperkt casco of allrisk verzekering. Het verschilt per polis en er geldt meestal een eigen risico. Kijk het na in je voorwaarden voordat je schade meldt.

Tips en trucs

• Strooi een dun laagje bloem of fijn zand voor een verdachte opening. Pootafdrukken vertellen je of de route nog in gebruik is.
• Zaag takken weg die tot binnen twee meter van het dak komen. Een marter springt makkelijk over.
• Zet een gladde plaat van minstens 50 centimeter breed rond de regenpijp. Hij krijgt dan geen grip.
• Was de motorruimte na marterschade goed uit. Zolang de geur van de vorige marter erin zit, blijft de schade terugkomen.
• Parkeer op een vaste plek als dat kan. Wisselen tussen plekken vergroot juist het risico op bijtschade.
• Vervang beschadigde dakfolie meteen. Een klein scheurtje wordt binnen een seizoen een grote ingang.
• Werk in het najaar. Dan zijn de jongen zelfstandig en mag je veilig dichtmaken.

Oma's tips die niet werken

Rond marters gaan veel oude adviezen rond. Ze zijn populair, maar er is geen bewijs dat ze werken. Deze vijf kom je het vaakst tegen.

• Mottenballen op zolder. De damp is schadelijk voor mensen en huisdieren. Een marter loopt er gewoon omheen. In veel gevallen zijn deze middelen ook niet toegelaten voor dit doel.
• Hondenharen of mensenhaar strooien. Het idee is dat de geur van een roofdier afschrikt. De marter went er binnen een nacht aan. Er is geen enkel onderzoek dat dit ondersteunt.
• Kippengaas over de motorruimte leggen. Het zit los en de marter kruipt eronder. Bovendien kan het gaas op hete delen vallen. Dat geeft brandrisico.
• Een schaal met azijn of chloor in de auto. De geur is binnen een dag weg. Bij een warme motor helemaal. Het lost het territoriumgedrag niet op.
• Wc-blokjes of geurzakjes op zolder. Ze ruiken sterk voor jou, maar ze houden geen marter tegen. Hij zoekt gewoon een hoek verderop.

Wat wel werkt is minder spannend. Verjaag hem met een echt anti-martermiddel. Dicht daarna alle openingen met aluminium wering. Maak de klimroute onbruikbaar met marterwering. Bescherm de auto met een ultrasone verjager voor in de motorruimte. En ruim het geurspoor op, anders begint het opnieuw.