Zilvervisjes en papiervisjes herkennen en aanpakken

Je doet 's avonds het licht aan in de badkamer. Ineens schiet er een zilverig diertje weg richting de plint. Even later zit het verstopt achter de wastafel. Dat is een zilvervisje. Deze diertjes wonen in de vochtige hoekjes van je huis. De meeste mensen merken ze pas op als ze er al een tijd zitten.

Zilvervisjes zijn niet gevaarlijk. Maar ze kunnen wel je behang, oude boeken of foto's beschadigen. Ze zijn ook een teken dat het ergens te vochtig is. In dit artikel lees je hoe je zilvervisjes herkent. Je leert ook het verschil met hun lastiger neefje, het papiervisje. En je ontdekt welke aanpak echt werkt.

Zilvervisjes herkennen

Het gewone zilvervisje (Lepisma saccharinum) is een glad, zilvergrijs insect van ongeveer 10 millimeter. Het heeft drie staartdraden en twee lange voelsprieten. Het beweegt snel en golvend, net als een visje. Vooral 's avonds is het actief. Je vindt het op vochtige, donkere plekken. Denk aan de ruimte onder het bad, achter de wastafel, in de meterkast, onder de gootsteen of in een vochtige kelder.

Verschil tussen zilvervisje en papiervisje

Sinds een jaar of tien zie je in Nederlandse huizen steeds vaker het papiervisje (Ctenolepisma longicaudata). Dit familielid is groter, tot 19 millimeter, en grijsbruiner van kleur. Het leeft veel langer, soms wel acht jaar. En anders dan het zilvervisje redt het zich ook prima in een droge woonkamer. Zie je een "zilvervisje" in de huiskamer of slaapkamer in plaats van in de badkamer? Dan is het meestal een papiervisje. Die zijn een stuk hardnekkiger.

Sporen die ze achterlaten

Zilvervisjes laten kleine zwarte uitwerpselen achter die op peperkorreltjes lijken. Bij grotere aantallen zie je aangeknaagd papier, kleine gaatjes in glasvezelbehang of schade aan oude boeken en foto's. Ruikt de badkamer of kelder muf? Dan is de luchtvochtigheid waarschijnlijk te hoog. Dat is precies wat zilvervisjes nodig hebben.

Zilvervisjes aanpakken

Zilvervisjes wegkrijgen lukt alleen als je ook de oorzaak aanpakt. Die oorzaak is vocht. Vallen en sprays helpen tijdelijk. Zonder droger huis komen de diertjes gewoon terug. Werk daarom stap voor stap.

Stap 1: verlaag de luchtvochtigheid

Zilvervisjes hebben een luchtvochtigheid boven de 70 procent nodig om te overleven. Ventileer de badkamer goed na het douchen. Zet het raam open of de afzuiging aan. Repareer lekkende kranen en afvoeren. Laat geen natte handdoeken liggen. Zet in een vochtige kelder eventueel een ontvochtiger neer. In een goed geventileerd huis sterft de populatie vanzelf uit.

Stap 2: ruim verstopplekken op

Dicht kieren tussen plint en muur met kit. Doe hetzelfde met kapotte tegelvoegen. Berg oude kranten, dozen en waardevol papier op in droge, afgesloten plastic dozen. Zet die niet op een vochtige zolder of in de kelder. Ruim ook de meterkast en de garderobe eens goed op.

Stap 3: zet lijmvallen op de juiste plekken

Plaats kleefvallen langs plinten, achter de wc, onder de wastafel, naast de wasmachine en in de meterkast. Een driehoekige val werkt het beste tegen de muur. Zilvervisjes lopen er via de zijkant in. Controleer de vallen elke week. Zo zie je meteen of de plaag afneemt na je vochtmaatregelen.

Stap 4: spray voor acute overlast

Bij een grote populatie kan een zilvervisjesspray de aantallen snel drukken. Spuit langs plinten, in kieren en achter sanitair. Herhaal dit na twee tot drie weken. Zo pak je ook de nakomelingen mee die net uit het ei komen. Combineer de spray altijd met vochtmaatregelen. Anders blijft het dweilen met de kraan open.

Bij papiervisjes: houd vol

Heb je papiervisjes? Reken dan op een traject van maanden. Ze leven lang, planten zich traag voort en zitten verspreid door het huis. Combineer monitoring met lijmvallen, dicht kieren en houd het vol. Wie consequent blijft vangen en dichten, wint het uiteindelijk altijd.

Aanbevolen producten

In onze collectie Zilvervisjes vind je beproefde oplossingen:

Veelgestelde vragen

Zijn zilvervisjes gevaarlijk voor mijn gezondheid?

Nee. Zilvervisjes bijten niet, steken niet en dragen geen ziekten over. Ze kunnen wel schade geven aan papier, boeken en oude stoffen. En ze wijzen op te veel vocht in huis. Dat kan op den duur schimmel geven.

Hoe weet ik of het een zilvervisje of papiervisje is?

Kijk naar grootte, kleur en plek. Zilvervisjes zijn klein, ongeveer 10 millimeter, echt zilverkleurig en blijven in vochtige ruimtes. Papiervisjes zijn groter, 15 tot 19 millimeter, grijsbruiner en zitten ook in droge kamers. Twijfel je? Maak een foto naast een muntstuk en vergelijk.

Waarom werken vallen alleen niet genoeg?

Een val vangt losse diertjes. Maar zolang de bron er is, komen er nieuwe eitjes uit. De echte oplossing zit in ventileren en lekkages repareren. Vallen zijn vooral goed om de plaag te volgen en de aantallen te drukken.

Mag ik zilvervisjes zelf bestrijden?

Ja. Lijmvallen, lokvallen en sprays voor consumenten mag je gewoon zelf gebruiken. Lijmvallen voor insecten vallen niet onder de regels voor lijmvallen tegen knaagdieren. Lees wel altijd het etiket van een spray en houd kinderen en huisdieren weg bij behandelde plekken tot alles droog is.

Moet ik mijn boeken weggooien?

Meestal niet. Stof de boeken grondig af en controleer de banden op eitjes en larven. Bewaar belangrijke boeken een paar weken in een afgesloten plastic doos met silicagel of in een vacuümzak. Zo gaan meegelifte beestjes dood.

Hoe snel ben ik van zilvervisjes af?

Dat hangt af van de soort en het vocht. Gewone zilvervisjes verdwijnen vaak binnen enkele maanden als je huis droger wordt. Papiervisjes hebben meer tijd nodig. Houd de vallen staan tot je weken achter elkaar niets meer vangt.

Tips en trucs

  • Hang een hygrometer in de badkamer. Zorg dat de luchtvochtigheid binnen een uur na het douchen weer onder de 60 procent zakt.
  • Zet vallen altijd strak tegen de muur of in een hoek. Zilvervisjes lopen zelden midden door een ruimte.
  • Controleer de wasmachine-aansluiting en de afvoer onder de gootsteen op kleine lekkages. Dat zijn favoriete plekken.
  • Bewaar meel, havermout en andere droge voorraden in afgesloten potten. Zilvervisjes eten zetmeel.
  • Neem tweedehands boeken en dozen eerst even door voordat je ze in huis zet. Zo voorkom je dat je papiervisjes importeert.
  • Zuig plinten en kieren regelmatig. Zo haal je ook eitjes weg.

Oma's tips: wat werkt niet?

Tegen zilvervisjes bestaan veel huismiddeltjes. Deze vijf hoor je het vaakst. Eerlijk gezegd: het effect is nooit aangetoond of veel te klein.

  1. Komkommerschillen neerleggen. Het idee is dat de geur ze verjaagt. Daar is geen bewijs voor. Je krijgt er vooral fruitvliegjes bij.
  2. Lavendelolie of andere geurolie. De geur vervliegt snel en de diertjes wennen eraan. Hooguit een heel licht en tijdelijk effect.
  3. Citrusschillen in de kast. Zelfde verhaal. Een frisse geur verjaagt geen populatie die in muren en kieren zit.
  4. Cederhouten balletjes. Leuk in de boekenkast, maar tegen een plaag doet cederhout te weinig. Het effect is nooit goed aangetoond.
  5. Zout strooien langs de plinten. Zout droogt een plint niet uit en zilvervisjes lopen er gewoon omheen. Het maakt vooral rommel.

Wat werkt dan wel? Ventileren, lekkages repareren, kieren dichten en vangen met lijmvallen. Precies het stappenplan hierboven.

Bron: soortinformatie over Lepisma saccharinum en Ctenolepisma longicaudata van het KAD Kenniscentrum Dierplagen.

Zurück zum Blog