Eikenprocessierups verdubbelt in 2026: zo bescherm je jezelf

Veel meer eikenprocessierupsen in 2026

Het is een druk rupsenjaar. Het aantal eikenprocessierupsen is dit jaar ongeveer verdubbeld vergeleken met vorig jaar. De toename is vooral groot in Overijssel, Flevoland en Drenthe. Dat melden regionale media en bestrijdingsdiensten eind juni 2026.

Warm en droog weer maakt de kans op klachten groter. Mensen zijn dan meer buiten. De kleine brandharen van de rups waaien ook makkelijker rond. Zo kom je er sneller mee in aanraking.

Wat is de eikenprocessierups?

De eikenprocessierups is de rups van een nachtvlinder. De rups leeft in eikenbomen. De dieren lopen vaak achter elkaar in een lange rij. Daar komt de naam vandaan. Je ziet ze vooral van mei tot in juli.

Vanaf het derde stadium krijgt de rups duizenden kleine brandharen. Die haren zijn het probleem. Ze breken makkelijk af en zweven door de lucht. De haren zitten ook in de oude nesten in de boom.

Waarom is het dit jaar zo druk?

Een zachte winter en een warm voorjaar helpen de rups. Meer rupsen overleven. Ze ontwikkelen zich sneller. Daardoor zijn er nu op veel plekken meer nesten dan normaal. In Overijssel, Flevoland en Drenthe is dat dit jaar duidelijk te merken.

Welke klachten geven de brandharen?

De brandharen geven jeuk en rode bultjes op de huid. Soms krijg je last van je ogen. Ook je keel of luchtwegen kunnen geprikkeld raken. De klachten gaan meestal vanzelf weer over. Krab niet, want dan wordt het erger.

Wat kun je zelf doen?

Blijf uit de buurt van een nest. Raak rupsen en nesten nooit aan. Heb je een eik in je eigen tuin met overlast? Dan kun je de brandharen vastleggen met een natuurlijke fixeerspray. Daarmee waaien de haren niet meer rond.

• Rufix Organics eikenprocessierups. Deze natuurlijke spray plakt de brandharen vast. Zo verklein je de overlast in je eigen boom.
• Catefix 2020. Een biologisch middel voor de aanpak van de eikenprocessierups bij grotere oppervlakken.
• Tyvek Overall. Een wegwerpoverall die je huid bedekt als je in de buurt moet werken.
• Processierups Gel. Een verzachtende gel voor de huid als je toch jeuk hebt gekregen.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Hoe herken ik een nest van de eikenprocessierups?

Een nest lijkt op een dichte witte of grijze wolk van spinsel. Het zit tegen de stam of een dikke tak van een eik. In het nest en eromheen kruipen de rupsen.

Wat moet ik doen als ik brandharen op mijn huid heb?

Was de plek met lauw water. Krab niet. Doe je kleren uit en was ze op een warm programma. Een verzachtende gel kan de jeuk verminderen. Houd je last langer dan een paar dagen? Bel dan je huisarts.

Is mijn hond of kat ook in gevaar?

Ja. Dieren kunnen met hun neus of tong tegen de haren komen. Dat geeft pijn en zwelling in de bek. Houd je huisdier weg bij eiken met een nest. Bel bij klachten de dierenarts.

Mag ik zelf een nest weghalen?

Nesten in openbare bomen mag je niet zelf weghalen. Dat doet de gemeente. In je eigen tuin kun je de brandharen wel vastleggen met een fixeerspray. Bedek dan je huid goed.

Wanneer is het seizoen voorbij?

De rupsen zijn vooral actief van mei tot en met juli. Daarna verpoppen ze. Let op. Oude nesten met brandharen blijven daarna nog maanden gevaarlijk.

Tips & trucs

• Loop niet onder een eik met een nest. Kies een ander pad.
• Draag lange mouwen en een lange broek in een gebied met rupsen.
• Hang de was niet te drogen vlak bij een eik met nesten.
• Leg de brandharen op tijd vast met een fixeerspray in je eigen tuin.
• Spoel na een wandeling je blote huid af met water.
• Meld een nest in een openbare boom bij je gemeente.

Oma's tips: populair maar niet bewezen

Over de eikenprocessierups gaan veel oude tips rond. Deze klinken handig. Toch werken ze niet of is er geen bewijs voor. Doe ze dus niet.

• Een nest wegbranden met vuur. Dit is gevaarlijk. De brandharen verspreiden zich juist door de hitte en de lucht. Je kunt ook de boom in brand zetten.
• Met de tuinslang het nest wegspuiten. Hierdoor waaien de brandharen alle kanten op. Jij staat er middenin. Niet doen.
• Azijn of zout op het nest gooien. Hier gaan de rupsen niet van weg. De brandharen blijven gewoon zitten.
• Een nest met de stofzuiger leegzuigen. Een gewone stofzuiger blaast de fijne haren weer naar buiten. Daardoor adem je ze in.
• Wachten tot het vanzelf overgaat. Oude nesten blijven nog maanden vol brandharen zitten. Wachten lost niets op.

Wat wel helpt? Houd afstand. Leg de brandharen in je eigen boom vast met Rufix Organics of pak grotere plekken aan met Catefix 2020. Heb je toch jeuk? Gebruik dan de Processierups Gel.

Bron nieuws: berichtgeving De Stentor en regionale media over de toename van eikenprocessierupsen in 2026 (juni 2026). Foto: Slimguy, licentie CC BY 4.0, via Wikimedia Commons.