Mediterraan draaigatje rukt op in Nederland: dit moet je weten over deze nieuwe miersoort

Nederland heeft er een nieuwe miersoort bij. Het mediterraan draaigatje komt van oorsprong uit Zuid-Europa. Door de opwarming van het klimaat overleeft dit miertje nu ook in Nederlandse tuinen en op Nederlandse stoepen. De soort is inmiddels in ongeveer 30 Nederlandse gemeenten gezien. Gemeenten zoeken naar een landelijke aanpak. Het diertje is namelijk heel moeilijk weg te krijgen als het eenmaal ergens zit.

Wat is het mediterraan draaigatje?

Het mediterraan draaigatje is de Nederlandse naam voor een groepje miersoorten uit het geslacht Tapinoma. De mier is klein. Hij wordt maar 2,4 tot 5,1 millimeter groot. Daardoor is hij bijna niet te onderscheiden van gewone tuinmieren. Je herkent een nest wel aan de opening. Die ziet eruit als een klein krater in de grond. Bij gewone mieren ligt het zand veel losser en breder verspreid rond het gat.

De mier kwam waarschijnlijk mee met de grond van mediterrane planten. Die planten gingen naar Nederlandse tuincentra. Ongeveer 13 jaar geleden werd de soort voor het eerst in Nederland gezien. Sindsdien breidt hij zich steeds verder uit. Vooral in warme, stedelijke gebieden voelt de mier zich thuis.

Waarom is het draaigatje zo lastig?

Het draaigatje leeft niet in één nest met één koningin. De soort vormt een supernest. Dat is een groot netwerk van nesten die allemaal samenwerken. Zo'n supernest kan wel 120 meter lang worden. Er leven duizenden koninginnen in.

Doordat de mieren zo veel graven, kunnen stoepen en tuinranden gaan verzakken. Heb je eenmaal een kolonie in je tuin? Dan kom je er heel moeilijk weer vanaf. Eén enkele mierenlokdoos is vaak niet genoeg tegen zo'n groot supernest.

Is het draaigatje gevaarlijk?

Nee, het draaigatje is niet gevaarlijk voor mensen. De mier kan wel bijten. Dat voelt als een klein speldenprikje. Verder is de beet onschuldig.

Wanneer heb je er het meest last van?

Het draaigatje houdt van warmte. Je ziet de mieren daarom vooral in de maanden mei tot en met september. Op warme stoepen, muren en zonnige tuinen voelen ze zich het prettigst.

Tips en trucs tegen het draaigatje

• Controleer bij de eerste warme dagen in mei je terras en tuinranden op kleine kratervormige gaatjes. Vroeg ontdekken maakt bestrijden makkelijker.
• Gebruik een mierenlokdoos of mierengel. Zet meerdere lokdozen tegelijk neer. Een supernest heeft namelijk heel veel voedsel nodig.
• Vul kieren in bestrating en muren dicht. Zo geef je de mieren minder plekken om een nieuw nest te beginnen.
• Ruim etensresten en zoete drankresten snel op. Draaigatjes houden van suiker en worden erdoor aangetrokken.
• Heb je een grote kolonie in je tuin of buurt? Meld dit bij je gemeente. Steeds meer gemeenten houden meldingen bij om de verspreiding in kaart te brengen.

Oma's tips: wat niet werkt tegen mieren

Over mieren bestaan veel oude huismiddeltjes. Sommige mensen zweren erbij. Maar tegen een supernest van het draaigatje werken deze trucjes niet goed. Hier lees je waarom.

• Kaneelpoeder strooien. Mensen denken dat mieren de geur niet verdragen. In de praktijk lopen ze na een paar dagen gewoon weer over de kaneel heen. Het houdt hoogstens een paar uur tegen.
• Azijn met water spuiten. Azijn maskeert tijdelijk het geurspoor van mieren. Het doodt het nest niet. Na regen of een nieuwe beurt schoonmaken is het effect meteen weg.
• Krijtstrepen trekken. Er gaat een verhaal rond dat mieren geen krijtlijnen oversteken. Dit is niet bewezen. Bij een groot supernest werkt het al helemaal niet.
• Kokend water in het gat gieten. Dit doodt soms een paar mieren aan de oppervlakte. Het supernest van het draaigatje ligt veel dieper en breder. De kolonie blijft dus gewoon bestaan.
• Citroensap op de mierenroute sprenkelen. Net als azijn verstoort citroensap alleen tijdelijk het spoor. De mieren vinden binnen een dag een nieuwe route.

Wil je echt van een kolonie af? Gebruik dan een mierenlokdoos of mierengel die speciaal voor mieren is gemaakt. Hieronder vind je een paar geschikte producten.

Deze producten helpen tegen het draaigatje

• Knock Pest Mieren Gel 5 g. Deze gel pakt het hele nest aan.
• Knock Pest Mierenlokdoos (2 stuks). Kant en klaar neerzetten, geen gedoe met doseren.
• Knock Pest Insectenpoeder 500 g. Geschikt om buiten in kieren en tegelnaden te strooien.

Veelgestelde vragen over het mediterraan draaigatje

Is het mediterraan draaigatje een beschermde diersoort?

Nee. Het draaigatje is een exoot en geen beschermde inheemse soort. Je mag het dus gewoon bestrijden.

Kan ik het draaigatje herkennen aan zijn kleur?

Niet goed. De mier lijkt qua kleur en vorm veel op gewone zwarte tuinmieren. Let liever op het kratervormige nestgat en op de grote aantallen mieren bij elkaar.

Werkt een gewone mierenlokdoos tegen het draaigatje?

Soms wel, maar vaak niet genoeg. Een supernest is zo groot dat je waarschijnlijk meerdere lokdozen of een mierengel nodig hebt, verspreid over de hele kolonie.

Mag ik zelf gif gebruiken tegen het draaigatje?

Ja. Als particulier mag je toegelaten mierenmiddelen gebruiken, zoals mierengel of een lokdoos. Volg altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking.

Is een beet van het draaigatje gevaarlijk?

Nee. De beet voelt als een klein speldenprikje en is verder onschuldig.

Waarom kom ik het draaigatje nu pas tegen?

De soort leeft hier nog niet zo lang. Door warmere zomers overleeft het draaigatje steeds beter in Nederland. Daardoor zie je de mier de laatste jaren steeds vaker.

Bron nieuws: Weeronline, "Deze overlast veroorzaakt het mediterrane draaigatje", 6 juni 2026. Achtergrondinformatie: Wikipedia, "Mediterraan draaigatje". Foto: Estella Ortega (AntWeb), CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.