Vlooienplaag houdt Katwijkse school uit eigen gebouw: zo hardnekkig zijn vlooien

31 augustus 2026

Het nieuwe schooljaar begint vandaag. Maar de leerlingen van de Leidse Buitenschool in Katwijk gaan niet naar hun eigen gebouw. Zij krijgen les in het pand van de voormalige Sjaloomschool. De reden is een vlooienplaag die al sinds begin juli speelt. Het gebouw is meerdere keren grondig schoongemaakt en behandeld. Toch is het probleem nog niet voorbij.

Wat is er gebeurd?

De Leidse Buitenschool geeft speciaal onderwijs aan kinderen van 4 tot en met 14 jaar. Het schoolgebouw staat aan de Duinoordweg in Katwijk. Begin juli werd daar een vlooienplaag ontdekt. Het schoolbestuur, de gemeente en de GGD schakelden een bestrijdingsbedrijf in. Het gebouw is meerdere keren behandeld.

Bij een nieuwe controle op 6 augustus werden binnen geen vlooien meer gevonden. Op het buitenterrein zaten er nog wel veel. Daarom verhuizen leerlingen en leraren tot minstens de herfstvakantie naar het gebouw van de Sjaloomschool aan de Stadhoudersdreef. Dat pand stond sinds deze zomer leeg.

Waarom vlooien zo lang blijven

Veel mensen denken dat vlooien vooral op het dier zitten. Dat klopt niet. Volwassen vlooien zijn maar een klein deel van de plaag. Ongeveer 95 procent bestaat uit eitjes, larven en poppen. Die zitten niet op het dier. Die zitten in het tapijt, in de kieren van de vloer, in de mand en in het zand buiten.

Een vrouwtje legt tientallen eitjes per dag. Die eitjes rollen van het dier af en vallen op de grond. Daar komen larven uit. De larven kruipen weg van het licht en eten vlooienpoep, dat is opgedroogd bloed. Daarna spinnen ze een cocon.

En dan komt het lastige deel. Een pop in zo'n cocon kan wekenlang wachten. Soms zelfs maanden. Hij komt pas uit als hij merkt dat er een gastheer langsloopt. Trillingen, warmte en uitgeademde lucht zijn het signaal. Daarom kan een leeg gebouw er schoon uitzien en toch weer vol vlooien zitten zodra er mensen binnenkomen. Precies dat maakt zo'n plaag zo taai.

Kan dit ook bij jou thuis?

Ja. Je hebt er geen huisdier voor nodig. Vlooien komen ook mee met een egel, een verdwaalde kat of een vogelnest onder de dakpannen. Het gebeurt vaak na een vakantie. Je bent twee weken weg, de poppen wachten rustig af, en op de dag dat je thuiskomt spring je meteen in de vlooien.

Vlooien bijten mensen meestal rond de enkels en de onderbenen. Je ziet dan kleine rode bultjes, vaak in een rijtje van twee of drie. Ze jeuken flink. Ziek word je er in Nederland zelden van. Wel kan een hond of kat een lintworm krijgen door een vlo in te slikken tijdens het krabben.

Tips en trucs

• Pak het dier en de omgeving tegelijk aan. Alleen het dier behandelen werkt niet, want de meeste vlooien zitten in huis.
• Stofzuig elke dag, ook onder de bank en langs de plinten. De trillingen laten poppen uitkomen, waardoor het middel pas echt werkt.
• Gooi de stofzuigerzak na het zuigen direct in een gesloten zak in de buitenbak.
• Was manden, kleden en dekens op 60 graden. Wat niet in de was kan, kun je 24 uur in de vriezer leggen.
• Test of het echt vlooien zijn. Kam het dier boven een vel wit papier. Wrijf zwarte korreltjes uit met een natte doek. Worden ze roodbruin? Dan is het vlooienpoep.
• Behandel alle honden en katten in huis, ook het dier dat niet krabt.
• Vergeet de auto en de schuur niet. Daar slaapt het dier vaak ook.
• Herhaal de behandeling na twee tot drie weken. Poppen die later uitkomen vang je zo alsnog.
• Lees altijd het etiket. Middelen met permethrine zijn giftig voor katten. Gebruik een hondenproduct dus nooit bij een kat.

Oma's tips: vijf huismiddeltjes die niet werken

Over vlooien gaan veel oude verhalen. Ze klinken logisch en ze kosten niets. Alleen lossen ze de plaag niet op, of is nooit aangetoond dat ze werken. We zijn er eerlijk over.

1. Een schaaltje water met afwasmiddel onder een lampje. Je vangt er inderdaad een paar volwassen vlooien mee. Maar dat is hooguit 5 procent van de plaag. De eitjes, larven en poppen in je vloer laat je gewoon zitten.
2. Knoflook of biergist door het voer. Er is geen bewijs dat dit vlooien weghoudt. Knoflook is bovendien schadelijk voor honden en katten. Niet doen dus.
3. Zout of bakpoeder in het tapijt strooien. Dit advies staat overal op internet. Er is geen goed onderzoek dat laat zien dat het werkt. Je stofzuiger heeft er wel last van en vochtig zout kan je vloer aantasten.
4. Een ultrasone vlooienband. Er is geen bewijs dat vlooien weglopen voor ultrasoon geluid. Een gewone vlooienband met een werkzame stof is iets anders. Kijk daarvoor altijd op het etiket.
5. Lavendelolie of theeboomolie op de vacht. Niet bewezen werkzaam. Theeboomolie is zelfs giftig voor katten en honden. Doe dit nooit.

Wat wel werkt is saaier, maar veel effectiever. Behandel het dier en het huis tegelijk. Stofzuig elke dag. Was het textiel heet. En herhaal de behandeling na een paar weken.

Producten die hierbij helpen

• Flea Free Omgevingsspray 400 ml. Voor vloeren, kieren en manden. Werkt vier tot zes weken door.
• Vlo en mijt omgevingsspray 400 ml. Pakt alle stadia aan, dus ook eitjes, larven en poppen.
• Knock Pestcontrol Vlooien- en Tekenspray. Voor de leefomgeving van je huisdier.
• Luxan Mand- en Tapijtspray 400 ml. Speciaal voor de mand en het tapijt.
• Knock Pestcontrol Vlooienshampoo. Om het dier zelf te wassen.
• Vazor DE Powder. Diatomeeenaarde, een poeder zonder gif. Handig in kieren en achter plinten.
• Oplosbare waszak. Zo breng je besmet textiel naar de wasmachine zonder vlooien te verspreiden.

Wil je de hele aanpak stap voor stap lezen? Kijk dan in ons kennisbankartikel Vlooien herkennen, weren en bestrijden.

Veelgestelde vragen

Waarom duurt een vlooienplaag zo lang?

Door de poppen. Een pop zit veilig in een cocon en kan daar weken tot maanden wachten. Een middel komt daar niet doorheen. Pas als de pop uitkomt, loopt de vlo door het middel heen. Daarom moet je altijd herhalen en veel stofzuigen.

Kan ik vlooien krijgen zonder huisdier?

Ja. Vlooien komen ook binnen via een egel in de tuin, een kat van de buren of een vogelnest onder het dak. Ook een eerdere bewoner met een huisdier kan de oorzaak zijn.

Bijten vlooien mensen?

Ja, maar wij zijn niet hun favoriete gastheer. Je krijgt meestal bultjes rond de enkels en onderbenen, vaak in kleine rijtjes. Ze jeuken, maar ernstige ziektes verspreiden vlooien in Nederland vrijwel niet.

Op welke temperatuur was ik textiel?

Op 60 graden. Alle stadia gaan daar dood. Kan het textiel niet zo heet? Leg het dan 24 uur in de vriezer of laat het een uur in de droger op de hete stand.

Waar moet ik op letten bij een middel tegen vlooien?

Kijk of er een toelatingsnummer van het Ctgb op de verpakking staat. Lees daarna het etiket. Let vooral op de doelgroep. Permethrine is giftig voor katten. Gebruik een middel voor honden dus nooit bij een kat.

Wie is verantwoordelijk als een school of huurwoning vlooien heeft?

Bij een school ligt dat bij het schoolbestuur en de eigenaar van het gebouw. Woon je in een huurwoning? Meld het dan bij je verhuurder. Ontstaat de plaag door een gebrek aan het gebouw, dan is de verhuurder aan zet. Komt het door je eigen huisdier, dan ben je het zelf.

Bronnen

• Stijn Zandbergen, "Speciaal onderwijs Katwijk vanwege vlooienplaag tijdelijk in gebouw Sjaloomschool", RTV Katwijk, 25 augustus 2026.
• "Leidse Buitenschool verhuist tijdelijk vanwege vlooienplaag", Alles over Katwijk, augustus 2026.
• Foto: Katja ZSM, "Ctenocephalides felis, female, stored in ZSM collection", CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.