Fruitmot (appelmade): herkennen, voorkomen en aanpakken

Bijt je in een appel en zie je een gang met bruine kruimels? Dan is de fruitmot langs geweest. De fruitmot heet ook wel appelmade. Het is een klein vlindertje. De rups vreet in appels, peren, pruimen en walnoten. In dit artikel lees je hoe je de fruitmot herkent. Je leest ook hoe je hem voorkomt en gifvrij aanpakt.

Hoe herken je de fruitmot?

De fruitmot is een klein grijsbruin vlindertje. Hij is ongeveer 1 cm lang. Op de vleugel zit een koperkleurige vlek. Overdag zie je hem bijna nooit. Hij vliegt in de schemering. Dat doet hij van mei tot in september.

Vaak zie je niet de mot, maar de schade. De rups is roze-wit met een bruin kopje. Hij kruipt in het jonge fruit. Daar vreet hij een gang naar het klokhuis. Bij het gaatje liggen bruine kruimels. Dat noemen we boormeel. Aangetast fruit valt vaak te vroeg van de boom.

Waarom is de fruitmot een probleem?

Een enkele made lijkt onschuldig. Toch kan de fruitmot een groot deel van je oogst verpesten. Elk vrouwtje legt tientallen eitjes. Uit elk eitje komt een rups. Elke rups bederft een vrucht. In een warme zomer zijn er soms twee generaties. Dan loopt de schade snel op.

De fruitmot voorkomen

Voorkomen begint met opruimen en op tijd controleren. Deze punten helpen echt:

• Raap gevallen fruit elke week op. In dat fruit zitten vaak nog rupsen.
• Hang vanaf begin mei een feromoonval op. Zo zie je meteen wanneer de mot vliegt.
• Snoei je bomen zodat er lucht en licht bij kan. Een open boom is minder aantrekkelijk.
• Lok vogels naar je tuin met een nestkast. Mezen eten veel rupsen.
• Bewaar geoogste appels en noten koel en in een dichte bak.

Wat werkt om de fruitmot aan te pakken?

De beste aanpak is vangen en opruimen tegelijk. Zo raak je zowel de motten als de rupsen kwijt.

Deze producten uit onze webshop helpen je daarbij:

• De AF Kit Vruchtmot is een complete set met vallen en lijmplaatjes. Handig voor huis, moestuin en voorraadkast.
• De Xlure RTU set is een set lijmvallen om te zien of en wanneer de mot vliegt.
• Voor een los feromoon gebruik je het feromoon voor mottenvallen. Vervang het feromoon elke zes weken.
• In de moestuin kun je gericht spuiten met Pyrethrum concentraat. Dit is een natuurlijk middel. Spuit alleen waar het nodig is en volg de gebruiksaanwijzing.

Tips en trucs

• Hang de feromoonval op ooghoogte aan de zuidkant van de boom. Daar is de mot het actiefst.
• Controleer de val elke week. Tel de motten. Zo weet je of de plaag groeit.
• Bind een strook karton om de stam. Rupsen kruipen erin om te verpoppen. Haal de strook in de winter weg en gooi hem weg.
• Ruim rot fruit nooit op de composthoop naast de boom. Doe het in een dichte zak.
• Begin op tijd. In mei ingrijpen scheelt veel schade in augustus.

Oma's tips: populair maar niet bewezen

Over de fruitmot gaan veel oude tips rond. Ze klinken handig. Toch werken ze meestal niet. We zetten er vijf op een rij.

• Een bakje bier in de boom hangen. Bier lokt wespen en vliegen. De fruitmot komt er niet op af. Het helpt dus niet.
• Lampjes ophangen om de mot te vangen. De fruitmot komt maar weinig op licht af. Je vangt vooral andere insecten.
• Koffiedik rond de stam strooien. Dit houdt de mot niet tegen. Hij vliegt gewoon de boom in.
• Azijn in een schaaltje zetten. Azijn lokt fruitvliegjes, geen fruitmotten. Het werkt niet tegen deze plaag.
• Knoflook tussen de takken. Er is geen bewijs dat de geur van knoflook de fruitmot weghoudt.

Wil je echt minder wormstekige appels? Combineer een feromoonval met wekelijks opruimen van gevallen fruit. Dat is de aanpak die wel werkt.

Veelgestelde vragen

Is de made in mijn appel gevaarlijk?
Nee. De made van de fruitmot is niet giftig. Het fruit smaakt alleen vies en rot snel. Snijd het aangetaste deel weg of gooi de vrucht weg.

Wanneer moet ik een feromoonval ophangen?
Hang de val op vanaf begin mei. Dan begint de mot te vliegen. Zo vang je de eerste dieren voordat ze eitjes leggen.

Helpt één val in mijn boom?
Eén val is genoeg om te zien wanneer de mot vliegt. Wil je echt de plaag remmen? Hang dan meer vallen op. Vooral in een boomgaard met meer bomen.

Is de fruitmot hetzelfde als de mot in mijn voorraadkast?
Nee, dat zijn andere soorten. De fruitmot zit in fruit aan de boom. De voorraadmot zit in meel, rijst en noten in de kast. Voor de kast heb je een aparte mottenval nodig.

Mag ik gif spuiten tegen de fruitmot?
Voor particulieren is de keuze beperkt. Kies liefst gifvrij, dus vangen en opruimen. Gebruik je toch een middel zoals pyrethrum? Lees dan eerst het etiket en volg de regels voor gebruik.

Waarom vallen mijn appels zo vroeg?
Vroege val kan door de fruitmot komen. De rups vreet naar het klokhuis. De vrucht laat dan los. Raap die appels snel op, want er zit vaak nog een rups in.