Vleermuizen zijn nuttige, insectenetende zoogdieren: één vleermuis vangt per nacht honderden muggen en motten. Toch zorgen ze soms voor overlast als ze achter gevelbetimmering, in een spouwmuur of op zolder een verblijfplaats kiezen. Belangrijk om te weten: in Nederland zijn alle vleermuissoorten wettelijk beschermd. U mag ze niet doden, vangen, verstoren of hun verblijfplaats beschadigen. Op deze pagina leest u wat wél mag en hoe u vleermuizen op een diervriendelijke, legale manier weert.
Mag je vleermuizen bestrijden?
Nee. Onder de natuurwetgeving (Omgevingswet, voorheen de Wet natuurbescherming) zijn alle in Nederland voorkomende vleermuizen strikt beschermd. Het is verboden om de dieren te doden of te verstoren én om hun vaste rust- en verblijfplaatsen aan te tasten – ook als die op dat moment leeg lijken. Er bestaan dus geen toegestane gif- of bestrijdingsmiddelen tegen vleermuizen. Wie toch ingrijpt zonder de juiste procedure, riskeert een boete.
Hoe weer je vleermuizen diervriendelijk?
De enige toegestane aanpak is het voorkómen van toegang tot ongewenste ruimtes, zónder de dieren of hun verblijfplaats te schaden. Dat luistert nauw:
- Schakel bij een verblijfplaats in of aan een gebouw eerst een vleermuisdeskundige of ecoloog in. Soms is een ontheffing nodig.
- Sluit kieren, gaten en ventilatieopeningen alleen af buiten de kwetsbare periodes (de kraamtijd in de zomer en de winterslaap), en uitsluitend als zeker is dat er geen dieren binnen zitten.
- Gebruik fijnmazig gaas of roosters om openingen in gevels en daklijsten ontoegankelijk te maken vóórdat vleermuizen er een verblijf van maken.
- Bied desgewenst een alternatief: een vleermuiskast op een rustige plek helpt dieren elders onderdak te vinden.
Tip: licht en tocht kunnen vleermuizen op een natuurlijke manier ontmoedigen om een ruimte te gebruiken, maar zet dit nooit in op een bewoonde verblijfplaats.
Veelgestelde vragen over vleermuizen
Zijn vleermuizen gevaarlijk?
Vleermuizen zijn schuw en vallen mensen niet aan. Net als andere wilde dieren kunnen ze in zeldzame gevallen ziekteverwekkers bij zich dragen. Raak een (dode of zieke) vleermuis daarom nooit met blote handen aan en draag handschoenen.
Mag ik een vleermuis uit mijn huis verwijderen?
Verdwaalt er een enkele vleermuis naar binnen, zet dan ramen en deuren open en doe het licht uit; meestal vindt het dier zelf de weg naar buiten. Vang of dood het dier niet. Lukt het niet, bel dan een vleermuiswerkgroep of de dierenambulance.
Hoe weet ik of ik vleermuizen heb?
Aanwijzingen zijn kleine, donkere keutels (lijken op muizenkeutels, maar verkruimelen droog tot glinsterend insectengruis), piepgeluiden in de schemering en dieren die rond zonsondergang onder de daklijst vandaan komen.
Veroorzaken vleermuizen schade?
Vleermuizen knagen niet aan hout, leidingen of isolatie. Overlast bestaat vooral uit geluid en uitwerpselen onder de invliegopening. De schade is dus beperkt vergeleken met bijvoorbeeld knaagdieren.
Wanneer mag ik gaten en kieren dichtmaken?
Alleen buiten de kraamperiode (ongeveer juni–augustus) en de winterslaap (ongeveer november–maart), en uitsluitend als vaststaat dat er geen dieren aanwezig zijn. Bij twijfel: eerst een deskundige laten controleren.
Helpen ultrasone verjagers tegen vleermuizen?
Er is geen overtuigend bewijs dat ultrasone apparaten vleermuizen blijvend verjagen, en het verstoren van een verblijfplaats is bovendien verboden. Op het juiste moment diervriendelijk de toegang afsluiten is de enige betrouwbare oplossing.
Bij wie kan ik terecht voor advies?
Voor een verblijfplaats in of aan uw woning kunt u terecht bij een ecologisch adviesbureau, de Zoogdiervereniging of uw gemeente. Zij helpen met een plan dat binnen de wet past.
