Muizen in huis herkennen en bestrijden
Een muis in huis hoor je meestal eerder dan je hem ziet. Geritsel achter de plint. Kleine keuteltjes in een keukenla. Of een aangevreten pak rijst in de voorraadkast. Vooral in het najaar en de winter zoeken muizen de warmte en het eten binnen op.
Een muis is bijna nooit alleen. Muizen krijgen snel jongen. In dit artikel lees je hoe je ze herkent, hoe je je huis muisdicht maakt en hoe je ze gifvrij vangt. Ook lees je wat je wettelijk wel en niet mag.
Zo herken je een muis
De muis die je binnen tegenkomt is meestal de huismuis (Mus musculus). In het najaar komt soms ook de bosmuis binnen. Die heeft grotere ogen en oren en springt opvallend.
- Formaat. Het lijfje is 7 tot 9 cm. De staart is ongeveer even lang. De vacht is grijsbruin. De oren zijn groot en de snuit is spits.
- Geur. Bij meerdere muizen ruik je vaak een muffe, zoetige lucht. Dat is de muskusgeur.
- Gedrag. Muizen zijn vooral 's nachts actief. Ze klimmen en springen goed. Ze komen al door een opening van 6 mm.
Sporen die je kunt vinden
- Keutels. Kleine donkere keuteltjes van 3 tot 6 mm. Vaak in laden, kasten en langs muren.
- Knaagsporen. Aangevreten verpakkingen, papier en kabels. Muizen knagen bijna alles aan.
- Nestmateriaal. Versnipperd papier, textiel en isolatie op een warme, verstopte plek.
- Geluid. Geritsel achter de wand of onder de vloer, vooral in de avond.
- Vetsporen. Donkere veegjes langs plinten. Muizen lopen steeds dezelfde route.
Wat mag wel en wat mag niet?
Dit is belangrijk om te weten voordat je iets koopt.
Muizengif. Particulieren mogen sinds 1 juli 2023 geen rodenticiden meer gebruiken. Dat is een totaalverbod op muizengif en rattengif voor particulier gebruik. Je mag het dus niet kopen en niet gebruiken. Dat geldt binnen en buiten.
Dat is geen pech, want gif werkt vaak minder goed dan mensen denken. Een vergiftigde muis kruipt weg en gaat achter de wand dood. Dat geeft stank en vliegen. Bovendien kan een kat, een uil of een egel de vergiftigde muis opeten. Dat heet doorvergiftiging.
Klemmen, inloopvallen en wering. Die mag je gewoon gebruiken. Dat is voor particulieren de juiste route.
Lijmvallen voor knaagdieren. Daar ligt het anders. Het gebruik van lijmvallen voor knaagdieren is in Nederland in de basis verboden. De verkoop is wel toegestaan, dus je komt ze nog gewoon tegen in de winkel. Als gebruiker ben je er zelf verantwoordelijk voor om vooraf een ontheffing aan te vragen. Zonder ontheffing mag je zo'n val niet tegen muizen inzetten. Dat geldt ook voor professionals.
Heb je geen ontheffing? Kies dan een klem, een inloopval of wering. Let op het verschil met lijmplaten voor insecten. Die vallen niet onder deze regel.
Aanpak in vier stappen
1. Neem het eten weg
Berg voedsel, granen, brood en dierenvoer op in harde bussen met een goede sluiting. Veeg kruimels weg. Leeg de prullenbak vaak. Laat geen vaat of voerbakje staan. Hoe minder er te halen valt, hoe eerder muizen op je val afkomen.
2. Maak je huis muisdicht
Dit is de belangrijkste stap. Zoek alle openingen vanaf ongeveer 6 mm. Kijk bij leidingdoorvoeren, kozijnen, plinten, ventilatieroosters en de aansluiting van de cv. Dicht ze met roestvrijstalen wol. Muizen knagen door schuim en kit heen, dus die alleen is niet genoeg. Scherm open stootvoegen en ventilatieopeningen in de gevel af met een rooster.
Let hierbij op. Zitten er vleermuizen of broedende vogels in je gevel of spouw? Die zijn beschermd. Dicht dan niets af zolang ze er zitten. Sluit ook nooit alle ventilatie af, want dan krijg je vocht en schimmel.
3. Vang muizen gifvrij
Een goede klemval is voor de meeste situaties de snelste en meest diervriendelijke keuze. Hij werkt direct en er komt geen gif in huis.
- Zet de val haaks tegen de muur, met het aas naar de wand toe.
- Plaats hem op de looproute, dus waar je keutels of veegsporen ziet.
- Zet meerdere vallen tegelijk. Er zijn er bijna altijd meer dan je denkt.
- Gebruik weinig aas. Pindakaas of chocopasta werkt goed omdat het blijft plakken.
- Controleer elke dag.
Wil je de val uit het zicht en buiten bereik van kinderen en huisdieren houden? Gebruik dan een afsluitbare behuizing.
4. Voorkom dat ze terugkomen
Zolang er een opening is, komt er vroeg of laat een nieuwe muis. Loop na een geslaagde vangst nog een keer de hele buitenkant van je huis langs. Controleer ook de garage en de schuur.
Aanbevolen producten
- Gorilla Muizenklem. Een stevige klemval die direct en gifvrij vangt. Makkelijk te spannen en te legen.
- Luchs Muizenklem. Een herbruikbare klem die je zonder gereedschap kunt legen.
- Muizenval Catch-A-Mouse met kijkdeksel. Een inloopval waarmee je de muis levend vangt. Door het deksel zie je meteen of er iets in zit.
- AF Snappa. Een afsluitbare behuizing waarin je de klem veilig plaatst. Uit het zicht en buiten bereik van kinderen en huisdieren.
- Mouse & Rat Stop RVS Staalwol. Knaagbestendige wol om kieren, gaten en leidingdoorvoeren mee te dichten.
- SpouwSafe. Roostertjes voor open stootvoegen en spouwopeningen, zodat muizen niet via de gevel binnenkomen.
Tips en trucs
- Laat een nieuwe klem de eerste een of twee nachten ongespannen liggen met aas erop. Muizen zijn voorzichtig met nieuwe voorwerpen. Als ze eraan gewend zijn, is je vangkans veel groter.
- Strooi een dun laagje bloem of talkpoeder langs de plint. De volgende ochtend zie je precies waar de pootafdrukken lopen. Daar zet je de val.
- Zet vallen om de twee tot drie meter langs een muur. Muizen lopen zelden midden door een kamer.
- Draai de val zo dat het aas naar de muur wijst. De muis moet dan langs de klem lopen.
- Raak het aas zo min mogelijk met blote handen aan. Gebruik een lepeltje of handschoenen.
- Kijk of je een potlood door een gat kunt steken. Past dat? Dan past de muis er ook door.
- Prop staalwol in het gat en werk het daarna af met kit of mortel. De wol houdt het knagen tegen.
- Controleer ook de garagedeur, de kattenluik en de deurrubbers. Dat zijn favoriete ingangen.
- Zet dierenvoer nooit in een open zak. Gebruik een emmer of bus met deksel.
- Blijft het na twee weken doorgaan? Zoek dan opnieuw naar een opening. Vangen alleen lost het nooit op.
Oma's tips die niet werken
Er doen veel oude tips de ronde over muizen. Ze klinken logisch en zijn populair. Maar ze werken niet, of het is nooit aangetoond. Dit zijn de bekendste.
- Pepermuntolie op een watje. Muizen zouden de geur haten. In een gesloten doosje in een laboratorium doen ze inderdaad even een stapje terug. In een echt huis vervliegt de olie binnen een dag. Een muis die honger heeft, loopt er gewoon langs.
- Een ultrasoon apparaat in het stopcontact. Deze kastjes beloven muizen te verjagen met hoge tonen. Muizen wennen er snel aan. Bovendien houdt het geluid niet op bij een muur of een kast, dus achter de plint komt er niets aan.
- Aluminiumfolie of staalwol met scherpe randen los in een gat proppen. Los materiaal duwt een muis er zo weer uit. Alleen stevig aangedrukte roestvrijstalen wol met een afwerking eroverheen houdt echt stand.
- Kattenharen of kattenbakkorrels neerleggen. Het idee is dat de geur van een roofdier muizen wegjaagt. Muizen die al binnen wonen, trekken zich daar weinig van aan. Ze weten dat de kat er niet echt is.
- Kruidnagel, laurier of cayennepeper in de kast. Deze geuren zijn nooit aangetoond als muizenwering. Ze verdwijnen bovendien binnen enkele dagen. Je voedsel gaat er wel naar smaken.
Wat wel werkt is minder spannend. Eten opbergen, gaten dichten en gifvrij vangen met meerdere klemmen tegelijk.
Veelgestelde vragen
Hoe komen muizen binnen?
Via kleine openingen vanaf ongeveer 6 mm. Denk aan kieren bij deuren, leidingdoorvoeren, ventilatieroosters en open stootvoegen in de gevel. Ze klimmen en springen goed en knagen kleine gaten groter.
Ik heb er een gezien. Zijn het er meer?
Bijna altijd wel. Muizen krijgen snel jongen. Zet daarom meteen meerdere vallen en zoek in het hele huis naar sporen.
Welk aas werkt het best?
Iets plakkerigs met een sterke geur. Pindakaas en chocopasta werken goed. Kaas is juist minder geschikt, want het droogt uit en valt er zo af.
Mag ik muizengif kopen?
Nee. Particulieren mogen sinds 1 juli 2023 geen rodenticiden gebruiken. Er zijn voor jou dus geen legale gifopties. Klemmen, inloopvallen en wering mag je wel gewoon gebruiken.
Mag ik een lijmval tegen muizen gebruiken?
Niet zomaar. Het gebruik van lijmvallen voor knaagdieren is in de basis verboden. De verkoop is wel toegestaan, dus je kunt ze nog kopen. Je bent er als gebruiker zelf verantwoordelijk voor om vooraf een ontheffing aan te vragen. Zonder ontheffing kies je een klem, een inloopval of wering.
Waarom blijven muizen terugkomen?
Zolang er eten bereikbaar is of ergens een opening zit, komen er nieuwe muizen. Wering en opruimen zijn dus belangrijker dan alleen vangen. Pas als de toegang dicht is, blijft het rustig.
Zijn muizen schadelijk?
Ja. Ze vervuilen voedsel met urine en keutels. Ze kunnen ziekteverwekkers overbrengen. En ze knagen aan kabels, wat brandgevaar kan geven. Snel ingrijpen is dus verstandig.
Beeldverantwoording: foto huismuis door Ahunt, CC0, via Wikimedia Commons.
Bron: Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), informatie over de huismuis. Wettelijk kader: verbod op particulier gebruik van rodenticiden per 1 juli 2023.