Voorraadkevers in de keukenkast: herkennen, schade en wat echt helpt
Je pakt een pak meel uit de kast en er lopen kleine bruine kevertjes overheen. Of je vindt gaatjes in een pak rijst. Grote kans dat je te maken hebt met voorraadkevers. Ze zijn klein, ze zijn taai en ze zitten vaak al langer in je kast dan je denkt.
In dit artikel lees je welke soorten je in Nederland tegenkomt. Je leert hoe je ze herkent. En je leest wat echt werkt om ervan af te komen.
Factsheet voorraadkevers
Welke voorraadkevers kom je in Nederland tegen?
De broodkever
Dit is de bekendste. Hij is 2 tot 3 millimeter groot en roodbruin. Zijn kop zit een beetje verstopt onder een bolvormig halsschild. Daardoor lijkt hij op een klein bolletje met pootjes. De broodkever eet bijna alles wat droog is. Meel, beschuit, gedroogde kruiden, thee, chocolade, hondenbrokken en zelfs de lijm van oude boeken.
Het vervelende is dat hij door verpakkingen heen boort. Karton, papier en dun folie zijn geen probleem voor hem. Een dichte zak muesli is dus geen garantie. Volwassen broodkevers vliegen en gaan naar het licht. Vaak vind je ze daarom op de vensterbank.
De rijstklander en de graanklander
Deze kevers herken je meteen aan hun snuit. Dat is een langgerekt kopje dat naar voren steekt. Ze zijn ongeveer 3 millimeter groot en donkerbruin tot zwart. Het vrouwtje boort een gaatje in een korrel rijst of graan en legt daar een eitje in. De larve groeit dus binnen in de korrel op. Je ziet er niets van tot de kever eruit komt.
Vind je in je rijst korrels die hol en licht zijn? Dan is dat een sterk signaal. Een eenvoudige test is de zaklamp niet, maar water wel. Lege korrels blijven vaker drijven.
De meelkever
De meelkever is de grootste van het stel. Hij wordt tot 18 millimeter lang en is dofzwart. Zijn larve kennen veel mensen wel: dat is de meelworm die je koopt als voer voor vogels en reptielen. Je vindt de meelkever vaker in de schuur en het tuinhuis dan in de keuken. Denk aan een oude zak vogelvoer of een vergeten baal graan.
De rijstmeelkever
Deze is 3 tot 4 millimeter, plat en roodbruin. Hij kan zelf geen hele korrels aan. Hij leeft van gebroken graan, bloem en muesli. Waar hij zit, ruikt het meel al snel muf en scherp. Die geur komt van stofjes die hij zelf afgeeft. Meel met die geur gooi je weg.
En de magazijnkever?
De khaprakever en zijn familieleden zijn quarantaineorganismen. Die hoor je vrijwel nooit in een keuken tegen te komen. Ze horen thuis in het verhaal van opslag, import en voedselverwerking. Vermoed je in een bedrijf een khaprakever, dan geldt een meldplicht bij de NVWA.
Kever of mot? Zo zie je het verschil
Veel mensen halen voorraadkevers en voorraadmotten door elkaar. Toch is het verschil makkelijk te zien.
- Zie je harde, glimmende beestjes die lopen en soms vliegen? Dan zijn het kevers.
- Zie je zachte, grijsbruine vlindertjes die schokkerig door de keuken fladderen? Dan zijn het motten.
- Vind je fijne spinseldraden en klonten in het meel, met rupsjes erin? Dat is typisch voor motten.
- Vind je gaatjes in verpakkingen en holle korrels? Dat wijst op kevers.
Wil je meer weten over de mottenkant van dit verhaal? Lees dan Voorraadmotten herkennen en bestrijden. Vind je juist kevertjes in wol en tapijt, kijk dan bij Tapijtkever in huis.
Wat echt werkt: de aanpak in stappen
- Haal de kast helemaal leeg. Doe dit in een keer, niet half. Een voorraadkever verspringt makkelijk naar het pak ernaast.
- Open elk pak en elke pot. Kijk goed. Gebruik een fel lampje. Twijfel je over een pak? Gooi het weg.
- Doe het besmette voedsel in een dichte plastic zak. Breng die zak direct naar de buitencontainer. Laat hem niet in de keuken staan.
- Stofzuig de hele kast. Vergeet de kieren, de gaatjes van de plankdragers en de scharnieren niet. Daar zitten de poppen.
- Gooi de stofzuigerzak daarna weg in een gesloten zak buiten.
- Neem de kast af met heet water en een beetje allesreiniger. Laat hem goed drogen.
- Zet twijfelgevallen 72 uur in de vriezer op min 18 graden. Alle stadia gaan dan dood. Daarna kun je het gewoon gebruiken.
- Doe alles wat je terugzet in glazen potten of stevige plastic bakken met een deksel dat sluit. Karton en folie boort een broodkever gewoon door.
- Hang een monitorval met feromoon op. Zo zie je of er nog kevers rondlopen en waar ze vandaan komen.
- Controleer na twee, vier en zes weken opnieuw. Een pop kan lang wachten voordat hij uitkomt.
Tips en trucs
- Koop droge waren in kleine hoeveelheden. Een grote voordeelzak ligt vaak maanden en dat geeft de kevers de tijd.
- Schrijf de aankoopdatum op de pot. Zo weet je wat oud is en als eerste opgaat.
- Zet nieuw meel of nieuwe rijst eerst 72 uur in de vriezer. Dan neem je nooit iets mee uit de winkel.
- Bewaar dierenvoer en vogelvoer nooit in de keukenkast. Dat is vaak de echte bron.
- Houd de kast koel en droog. Kevers ontwikkelen zich sneller bij warmte en vocht.
- Maak de kast een paar keer per jaar helemaal leeg en zuig hem uit. Zo blijf je een besmetting voor.
- Let ook op kruidenpotjes en theezakjes. Die staan er vaak het langst en worden het minst gecontroleerd.
- Kijk achter en onder de kast. Gemorst meel in een naad is een prima kraamkamer.
- Zie je kevertjes op de vensterbank? Zoek dan niet bij het raam, maar in de kast. Ze lopen naar het licht toe.
Oma's tips: vijf huismiddeltjes die niet werken
Rond de voorraadkast leven veel oude tips. Ze klinken vertrouwd en ze zijn gratis. Alleen lossen ze een besmetting niet op, of is nooit aangetoond dat ze werken.
- Laurierblaadjes of kruidnagels tussen de potten. De klassieker. Er is geen onderzoek dat laat zien dat een kever hierdoor wegblijft. En zit de larve al in de korrel, dan merkt hij van de geur helemaal niets.
- Een schaaltje azijn of soda in de kast. De geur verdwijnt binnen een paar dagen. Bovendien komt er niets van in een gesloten pak meel. Het bestrijdt dus niets.
- Alles even in de magnetron. Een magnetron verwarmt heel ongelijk. In het midden van een zak meel blijft het koud, en juist daar zitten de eitjes. Droog meel kan bovendien schroeien. Vriezen werkt hier veel beter.
- Een stuk zeep of een kauwgompje in de hoek van de kast. Een bekend advies uit de familie. Er is geen enkel bewijs dat kevers hiervoor weglopen.
- Een ultrasoon kastje in het stopcontact. Er is geen goed bewijs dat kruipende insecten hier langdurig van wegblijven. Het geluid komt ook niet door een kastdeur heen.
Wat wel werkt is minder romantisch. Haal de kast leeg, gooi de bron weg, zuig de kieren uit en bewaar alles in glas of stevig plastic. Hang daarna een monitorval op om te controleren.
Producten die hierbij helpen
- Storgard Dome Trap. Monitorval speciaal voor voorraadaantastende kevers. Ideaal om te zien of je nog een probleem hebt.
- Storgard II voor voorraadmotten en kevers. Vangt beide groepen, handig als je nog niet weet wat je hebt.
- Xlure RTU set (6). Gebruiksklare lijmval voor vliegende voorraadaantasters.
- AF Insect Monitor lijmplaten. Leg ze plat in de kast om kruipende insecten te vangen en te tellen.
- Vazor DE Powder. Diatomeeenaarde, een poeder zonder gif. Alleen in kieren en naden, nooit over voedsel.
- Geo Lijmplaat Levensmiddelenmot. Voor als het toch motten blijken te zijn.
- Protect Natria Voedingsmiddelenmottenval. Eenvoudige val voor in de keukenkast.
Veelgestelde vragen
Zijn voorraadkevers gevaarlijk?
Nee. Ze steken niet en ze bijten niet. Ze dragen ook geen ziektes over. Het probleem is vooral dat ze je voorraad bederven. Aangetast meel kan muf ruiken en smaken.
Heb ik ze meegenomen uit de winkel?
Vaak wel. Een besmetting begint meestal al bij de producent of in het magazijn. Je ziet het alleen niet, omdat de eitjes en larven verstopt zitten. Thuis krijgen ze de tijd om uit te groeien.
Kan ik meel nog gebruiken als er een enkele kever in zit?
Beter niet. Waar een kever loopt, zitten meestal ook eitjes en larven die je niet ziet. Gooi het pak weg. Twijfel je bij ongeopende verpakkingen, zet die dan 72 uur in de vriezer.
Werkt vriezen echt?
Ja. Bij min 18 graden gaan alle stadia dood: eitjes, larven, poppen en kevers. Reken op 72 uur voor de zekerheid. Laat het daarna eerst op kamertemperatuur komen voordat je de zak opent, anders slaat er vocht in.
Mag ik insectenspray in de voorraadkast gebruiken?
Spuit nooit een insectenmiddel over of vlak bij voedsel. Wil je toch een middel gebruiken, haal dan eerst alle etenswaren weg. Behandel alleen lege kieren en naden. Lees altijd het etiket en kijk of er een toelatingsnummer van het Ctgb op staat.
Waarom blijven ze terugkomen?
Dan is de bron nog niet weg. Denk aan een vergeten pak achterin, een zak vogelvoer in de schuur of gemorst meel in een naad achter de kast. Een monitorval helpt je om de plek te vinden.
Hoe lang duurt het voor ik er vanaf ben?
Reken op vier tot acht weken. Poppen komen niet allemaal tegelijk uit. Blijf daarom controleren en houd de val hangen tot je zes weken lang niets meer vangt.