Meeuwenoverlast in Alkmaar: waarom de gemeente weinig kan doen

Alkmaar heeft al jaren last van meeuwen in de stad. De gemeente wil hier iets aan doen. Maar de kans op succes is klein. Dat meldt nieuwssite Rodi.nl.

Meeuwen zorgen elk jaar tussen april en augustus voor overlast. Bewoners klagen over herrie bij zonsopgang. Ook bouwen de vogels nesten op daken. Soms lijkt het alsof een meeuw je aanvalt. Dat doet de vogel meestal om zijn jongen te beschermen.

Het gaat om drie soorten: de zilvermeeuw, de kleine mantelmeeuw en de kokmeeuw. De gemeente Alkmaar heeft nu een ontheffing om bij overlast in te grijpen. Deze ontheffing loopt op 31 augustus 2026 af.

De gemeente wil de ontheffing verlengen. De kans dat dit lukt is heel klein. Het aantal meeuwen in Nederland daalt namelijk al jaren. Meeuwen vallen onder de Europese Vogelrichtlijn en de Omgevingswet. Daardoor zijn ze beschermde vogels.

Alkmaar zoekt daarom naar andere oplossingen. Zo krijgt de slechtvalk meer ruimte in de stad. Dit is een natuurlijke vijand van de meeuw. Ook komen er gedooggebieden. Daar mogen meeuwen wel blijven zitten.

Foto: zilvermeeuw (Larus argentatus) in Brighton, Engeland. Fotograaf: Charlesjsharp. Licentie: CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Ook andere Nederlandse steden hebben in de zomer last van meeuwen. Denk aan Den Haag, Leiden en Rotterdam. Elke gemeente heeft eigen regels om de overlast te beperken.

Wat kun je zelf doen tegen meeuwenoverlast?

Als particulier mag je meeuwen niet vangen of doden. Wel mag je je huis of tuin diervriendelijk beschermen. Denk aan vogelpinnen op je dak of schoorsteen. Of een vogelverschrikker in je tuin. Zo hou je meeuwen op afstand zonder ze te schaden.

Tips & trucs tegen meeuwenoverlast

• Ruim etensresten en vuilniszakken snel op. Meeuwen komen af op voedsel dat buiten ligt.
• Plaats vogelpinnen op platte daken, schoorstenen en balkonranden. Meeuwen kunnen daar dan niet meer landen.
• Gebruik een vogelverschrikker die beweegt of geluid maakt. Meeuwen wennen minder snel aan een bewegend voorwerp.
• Voer nooit meeuwen. In steeds meer gemeenten in Nederland is dit ook verboden.
• Controleer je dak in het voorjaar op nesten. Vroeg ingrijpen voorkomt dat er een nest met eieren blijft liggen.
• Span een vogelnet over een moestuin of vijver. Zo kunnen meeuwen er niet bij.

Oma's tips: wat NIET werkt tegen meeuwen

Er gaan al jaren huis-tuin-en-keukenmiddeltjes rond tegen meeuwen. Deze tips zijn populair. Maar ze zijn niet bewezen of werken gewoon niet.

• Een nepuil neerzetten. Meeuwen zijn slim. Ze zien al snel dat de uil niet beweegt en nooit aanvalt. Na een paar dagen negeren ze hem gewoon.
• Cd's of aluminiumfolie ophangen. Het idee is dat glinsteren vogels afschrikt. In de praktijk wennen meeuwen hier snel aan. Het effect is na een paar dagen weg.
• Azijn of citroensap sproeien. Mensen denken dat meeuwen de geur niet lekker vinden. Er is geen bewijs dat dit meeuwen echt wegjaagt. Bovendien spoelt regen het al snel weg.
• Ballonnen met ogen erop ophangen. Dit lijkt op de nepuil-truc. Ook hier geldt: meeuwen wennen eraan. Op termijn werkt het niet meer.
• Hard in je handen klappen. Dit jaagt een meeuw soms even weg. Maar de vogel komt vaak binnen een paar minuten terug. Het is dus geen blijvende oplossing.

Wil je meeuwenoverlast echt aanpakken? Kies dan voor een aanpak die bewezen werkt. Denk aan vogelpinnen, een vogelnet of een goede vogelverschrikker.

Veelgestelde vragen over meeuwenoverlast

• Mag ik een meeuwennest verwijderen? Nee. Meeuwen zijn een beschermde vogelsoort. Een nest met eieren of jongen mag je niet weghalen of verstoren.
• Mag ik meeuwen doden of vangen? Nee, dat is verboden. Alleen een gemeente met een geldige ontheffing mag in bepaalde gevallen ingrijpen.
• Waarom vallen meeuwen mensen aan? Dit gebeurt meestal in het broedseizoen. De vogels beschermen dan hun jongen. Blijf uit de buurt van een nest en het gedrag stopt vanzelf.
• Werken vogelpinnen echt tegen meeuwen? Ja. Vogelpinnen zorgen dat meeuwen niet meer kunnen landen op een dak, schoorsteen of raamkozijn. Dit is een diervriendelijke en bewezen manier om ze te weren.
• Is het voeren van meeuwen verboden? In veel gemeenten wel. Voeren trekt meer meeuwen aan en versterkt het overlastprobleem. Check de regels van je eigen gemeente.
• Wanneer is het broedseizoen van meeuwen? Meeuwen broeden meestal van april tot augustus. In deze periode is de overlast het grootst.

Geschikte producten tegen meeuwenoverlast

• Avipoint Weringspinnen Meeuw G20: speciale vogelpinnen voor grote vogels zoals meeuwen.
• Bird Free Pre Filled 15 schaaltjes: diervriendelijke gel tegen meeuwen, duiven en mussen.
• Sentinel Vogelverschrikker: verjaagt meeuwen en andere vogels op een natuurlijke manier.

Bron: Rodi.nl, 'Alkmaar wil ingrijpen tegen meeuwenoverlast, maar kans op succes is klein'.