Muizenplaag in universiteitsbibliotheek Utrecht: waarom oude panden zo kwetsbaar zijn

De universiteitsbibliotheek aan de Drift in Utrecht kampt al weken met muizen. De Universiteit Utrecht laat dagelijks schoonmaken en liet een bestrijder komen. Toch lopen de beestjes er nog steeds rond. Het verhaal van deze bibliotheek is herkenbaar voor iedereen met een oud pand.

Wat is er aan de hand?

Een student trok aan de bel bij RTV Utrecht. Hij zag de muizen tientallen keren lopen. Volgens hem leidt het af tijdens het studeren. Ook vindt hij de situatie onhygienisch.

De universiteit erkent het probleem. Een woordvoerder legt uit dat historische panden in de binnenstad gevoeliger zijn voor muizen. Daarnaast laten studenten eten slingeren. Dat trekt de dieren extra aan.

Na de melding kwam de ongediertebestrijding langs. Er bleken minder muizen te zitten dan gedacht. Toch ziet de student ze nog steeds. De universiteit denkt dat dit komt doordat het rustig is in de zomervakantie. Muizen laten zich dan sneller zien.

De universiteit neemt nu extra maatregelen. Ze controleert de kieren bij de tochtportalen. Schoonmakers gaan letten op vetsporen. Zo brengen ze de looproutes van de muizen in kaart.

Waarom oude panden zo kwetsbaar zijn

Een muis heeft weinig ruimte nodig. Een gat van ongeveer 6 millimeter is al genoeg. Dat is de dikte van een potlood.

Oude gebouwen zitten vol met zulke openingen. Denk aan verzakte drempels, kieren bij leidingen, open stootvoegen en oude ventilatieroosters. Vloeren en plafonds hebben vaak holle ruimtes. Daar loopt een muis ongestoord doorheen.

Daar komt nog iets bij. In een bibliotheek, kantoor of horecazaak is bijna altijd eten aanwezig. Kruimels bij een studieplek zijn voor een muis een compleet menu.

Vetsporen zijn het beste spoor

De aanpak van de universiteit is slim gekozen. Muizen lopen graag langs muren en plinten. Ze volgen elke nacht bijna dezelfde route. Hun vacht laat daarbij een dun, vettig streepje achter.

Die vetsporen verraden precies waar de dieren lopen. Zet je vallen op die route, dan is de kans op vangst veel groter. Zet je ze willekeurig neer, dan blijven ze vaak leeg.

Zo pak je het zelf aan

De volgorde is belangrijk. Eerst weren, dan vangen, dan schoonhouden. Alleen vallen zetten werkt niet. Er komen dan gewoon nieuwe muizen binnen.

Stap 1. Dicht de openingen. Gebruik materiaal waar een muis niet doorheen knaagt. Mouse & Rat Stop RVS staalwol en de Xcluder RVS-wol rol zijn hiervoor gemaakt. Voor open stootvoegen in de spouwmuur gebruik je SpouwSafe. Bij ventilatieopeningen past de aluminium knaagdierenwering. Onder een deur helpt de Xcluder deurborstel. In leidingen en goten past de Rodent Brush.

Stap 2. Zet vallen op de looproute. Wil je de muis levend vangen, kies dan de Catch-A-Mouse inloopval met kijkdeksel of de Luna muizenval korf. Wil je snel resultaat zonder gif, kijk dan naar de Knock Off elektrische ratten- en muizenval.

Stap 3. Haal het voedsel weg. Berg eten op in afsluitbare bakken. Leeg prullenbakken elke dag. Ruim kruimels direct op.

Let op: gif is geen optie meer

Sinds 1 juli 2023 mogen particulieren geen rattengif of muizengif meer gebruiken. Ook zonder dat verbod was gif hier een slechte keuze. Een vergiftigde muis kruipt vaak weg en gaat dood in een spouwmuur of onder een vloer. Dat geeft weken stankoverlast. In een bibliotheek of kantoor wil je dat zeker niet.

Veelgestelde vragen

Door welk gat komt een muis naar binnen?

Een volwassen huismuis komt door een opening van ongeveer 6 millimeter. Jonge muizen kunnen door nog kleinere kieren. Controleer daarom ook kleine, onopvallende gaatjes.

Ik zie er maar een. Is dat erg?

Meestal wel. Muizen leven in groepjes. Zie je er overdag een lopen, dan zijn er vrijwel altijd meer. Een muizenpaar kan in een paar maanden uitgroeien tot tientallen dieren.

Mag ik als particulier muizengif kopen?

Nee. Particulier gebruik van rodenticiden tegen muizen en ratten is sinds 1 juli 2023 verboden in Nederland. Kies voor wering en vallen.

Werken ultrasone verjagers tegen muizen in huis?

Het effect is beperkt en tijdelijk. Muizen wennen aan het geluid. Meubels en muren blokkeren de golven bovendien. Dichten en vangen werkt beter.

Waar zet ik een val precies neer?

Tegen de muur, met de ingang naar de muur toe. Zoek eerst de vetsporen en keutels. Zet de val daar. Midden in een kamer vang je bijna niets.

Hoe weet ik of de muizen weg zijn?

Strooi een dun laagje bloem op een verdachte plek. Kijk de volgende ochtend of er pootafdrukken in staan. Blijft de bloem twee weken glad, dan is het rustig.

Tips en trucs

• Zoek met een zaklamp langs de plinten. Houd de lamp laag en schuin. Vetsporen zie je dan meteen oplichten.
• Zet vallen minstens twee dagen onscherp neer, dus zonder ze op scherp te zetten. Muizen zijn wantrouwig tegenover nieuwe voorwerpen. Zo wennen ze eraan.
• Gebruik pindakaas of chocopasta als lokaas. Smeer er weinig op. De muis moet eraan trekken om de val te laten afgaan.
• Zet meerdere vallen tegelijk. Twee vallen per looproute is realistischer dan een.
• Controleer de buitenkant van het gebouw op ooghoogte en lager. Bijna alle muizen komen op begane grond of via de kruipruimte binnen.
• Ruim stapels karton en papier op. Muizen gebruiken dat als nestmateriaal.
• Zet vuilniszakken nooit los naast een container. Dat is een gedekte tafel.

Oma's tips die niet werken

Er gaan al jaren huismiddeltjes rond tegen muizen. Ze klinken logisch. Toch lossen ze het probleem niet op. Dit zijn de vijf bekendste.

• Pepermuntolie op watjes. Muizen ruiken het en lopen er even omheen. De geur is na een paar dagen weg. Honger wint het altijd van een luchtje.
• Kattenhaar of een kat in huis. Sommige katten vangen muizen. De meeste huiskatten doen het niet of niet genoeg. Muizen nestelen gewoon op plekken waar de kat niet komt.
• Aluminiumfolie in een gat proppen. Folie is zacht. Een muis knaagt er in een nacht doorheen. Gebruik RVS-wol, dat lukt niet.
• Een schoteltje azijn of ammoniak. De damp verdwijnt snel. Voor jou stinkt het langer dan voor de muis. Er is geen bewijs dat het muizen weghoudt.
• Ultrasone stekkers uit de bouwmarkt. Onderzoek laat hooguit een kort effect zien. Muizen wennen eraan binnen enkele dagen. Wanden en kasten houden het geluid tegen.

Wat wel werkt is minder spannend, maar veel effectiever. Dicht de openingen met RVS staalwol en SpouwSafe. Zet daarna vallen op de vetsporen. Houd het tot slot schoon en voedselvrij.

Bronnen

Nieuwsbron: RTV Utrecht, augustus 2026, via Nationale Onderwijsgids, 4 augustus 2026, door Femke van Arendonk. Titel: "Universiteitsbibliotheek Utrecht kampt met muizenplaag".

Foto: House mouse (Mus musculus) 2732, door Ahunt, via Wikimedia Commons, licentie CC0 1.0 (publiek domein).