Recordaantal muskusratten gevangen in 2025: dit is waarom waterschappen ze bestrijden
In 2025 vingen de Nederlandse waterschappen samen 84.438 muskusratten. Dat zijn er ruim 18.500 meer dan in 2024. Dat is een stijging van 28 procent. Dit blijkt uit cijfers die waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) eind januari 2026 naar buiten bracht. In het gebied van AGV alleen al ving men ruim 16.000 muskusratten. Dat zijn er 6.000 meer dan een jaar eerder.
Ook in Noord-Nederland zijn er cijfers. In de provincie Groningen vingen de waterschappen Hunze en Aa's en Noorderzijlvest in 2025 juist iets minder muskusratten dan in 2024. Zij zien dat als een teken dat er in hun gebied relatief weinig muskusratten meer over zijn. Toch melden beide waterschappen ook een nieuw probleem. Steeds meer muskusratten wonen samen met bevers in beverburchten. De bever is een beschermde diersoort. Daardoor mogen bestrijders bij beverburchten niet alle vangmiddelen gebruiken. Zo kan de muskusrat zich rond beverburchten juist uitbreiden. De twee waterschappen willen daar in 2026 extra op letten. Dat meldt regionale omroep OOG Groningen op basis van cijfers van de waterschappen.
Foto: muskusrat op een oever. Fotograaf Sgbeer, via Wikimedia Commons, licentie CC BY-SA 3.0. Bronnen: Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, 'Meer muskusratten gevangen in 2025', 27 januari 2026, en OOG Groningen, 'Waterschappen vangen meer beverratten, maar minder muskusratten', 27 januari 2026.
Waarom bestrijden waterschappen muskusratten?
De muskusrat komt van oorsprong niet uit Nederland. Het dier is hier ooit ontsnapt van pelsdierenfokkerijen. Een muskusrat graaft diepe holen in oevers en dijken. Eén dier verplaatst per jaar zo veel grond als dertien kruiwagens vol. Door al dat graven raken dijken en kades verzwakt. In het ergste geval breekt een dijk door en loopt een polder onder water. Muskusratten eten ook veel waterplanten, zoals riet. Daardoor is er minder riet over voor vogels, vissen en andere waterdieren. Omdat de muskusrat van nature niet in Nederland thuishoort, heeft hij hier bijna geen vijanden. Daardoor kan hij zich snel voortplanten. Eén paar kan in een paar jaar voor duizenden nakomelingen zorgen. Daarom besloten de waterschappen in 2019 om de muskusrat net als de beverrat terug te dringen tot de landsgrens.
Muskusrat versus de rat in uw tuin: wat is het verschil?
Belangrijk om te weten: de muskusrat is geen rioolrat of huisrat. Het is een ander dier, dat vooral in het water en langs dijken leeft. De bestrijding van muskusratten is wettelijk werk van gecertificeerde muskusrattenbestrijders van het waterschap. Als particulier vangt of bestrijdt u zelf geen muskusrat. Ziet u een muskusrat in de sloot of aan de waterkant? Meld dit dan bij uw waterschap.
Heeft u wel last van gewone ratten, zoals de bruine rat, in en om uw huis of tuin? Dan mag u die zelf wel bestrijden. Let wel op de wet. Rattengif is voor particulieren verboden sinds 1 juli 2023. U bestrijdt ratten dus met vallen en met wering, niet met gif. Voor het vangen kunt u bijvoorbeeld een Gorilla Rattenklem gebruiken, een sterke en gifvrije klapval. Voor het afsluiten van gaten en kieren waar ratten doorheen kunnen, is de Aluminium Mouse Proofing Grill een goede oplossing. Tocht of een kier onder de deur weert u met borstelstrips, die ook muizen en ratten tegenhouden.
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf een muskusrat vangen of doden?
Nee. Alleen gecertificeerde muskusrattenbestrijders van het waterschap mogen dit doen. Doet u dit toch zelf, dan overtreedt u de wet.
Wat moet ik doen als ik een muskusrat zie?
Meld dit bij uw waterschap. Zij hebben mensen in dienst die hier speciaal voor zijn opgeleid.
Is een muskusrat gevaarlijk voor mensen?
Een muskusrat bijt niet snel uit zichzelf. Het echte risico zit in de schade aan dijken en oevers. Daardoor kan er wateroverlast of zelfs overstroming ontstaan.
Heeft de muskusrat iets te maken met de rat in mijn schuur?
Nee. De muskusrat is een ander dier dan de bruine rat of zwarte rat die in en om huizen leeft. Voor de rat in en om uw huis gelden andere regels en andere producten.
Mag ik gif gebruiken tegen ratten bij mijn huis?
Nee, niet meer. Rattengif voor particulier gebruik is verboden sinds 1 juli 2023. U gebruikt vallen en wering.
Waarom neemt het aantal muskusratten in sommige gebieden juist toe?
Vooral doordat meer muskusratten nu samenwonen met bevers in beverburchten. Omdat de bever beschermd is, mogen bestrijders daar niet alle middelen gebruiken. Daardoor krijgt de muskusrat daar meer ruimte.
Tips & trucs tegen ratten bij uw huis
- Ruim etensresten en vuilnis snel op. Ratten komen af op voedsel dat buiten blijft liggen.
- Sluit gaten in de gevel en rond leidingen af. Een rat kan al door een kier van ongeveer 1,5 centimeter.
- Zet een compostbak dicht en niet los in de tuin. Een open composthoop trekt ratten aan.
- Controleer schuurtjes en kippenhokken. Sla daar geen voer los op.
- Plaats vallen op plekken waar u sporen ziet, zoals langs muren. Ratten lopen het liefst dicht langs een wand.
Oma's tips: wat werkt niet tegen ratten?
- Mensenhaar in het hol. Dit is een bekende mythe. Een rat graaft er gewoon voorbij of doorheen. Sluit liever alle toegangen goed af.
- Pepermuntolie. De geur helpt hooguit heel even. Zodra de geur wegtrekt, komt de rat gewoon terug. Wering met een product als de Aluminium Mouse Proofing Grill werkt wel blijvend.
- Een kat in de tuin. Een kat vangt weleens een rat, maar jaagt een hele rattenpopulatie niet weg. Bij een echt rattenprobleem heeft u vallen en wering nodig.
- Ultrasoon geluid uit een goedkoop stekkerapparaatje. Ratten wennen hier snel aan. Na een paar dagen lopen ze er gewoon weer langs.
- Sodablokjes of frisdrank als lokaas. Het verhaal dat een rat hiervan vanbinnen zou barsten, klopt niet. Gebruik een geteste val zoals de Gorilla Rattenklem, die wel echt werkt.