Nationale Wespentelling 2026: waarom je deze zomer zo weinig wespen ziet

Zit je deze zomer op het terras zonder dat er ook maar een wesp langskomt? Je bent niet de enige. Op veel plekken in Nederland worden er opvallend weinig wespen gezien. Van 15 tot en met 23 augustus 2026 loopt daarom de Nationale Wespentelling. Die moet duidelijk maken hoe het echt met de wesp gaat.

Wat is er aan de hand?

Wie vaak buiten is, merkt het misschien al. Er lijken dit jaar minder wespen te zijn dan normaal. Ook uit Belgie en het Verenigd Koninkrijk komen berichten over lage aantallen.

Sjoert Fleurke is voorzitter van de Wespenstichting. Hij ziet duidelijke overeenkomsten met 2024. Dat was ook een slecht wespenjaar. In beide jaren viel er op veel plekken in Nederland langdurig en heftig regen. Daarnaast waren er een paar extreem warme dagen.

Die combinatie pakt slecht uit. Volgens Fleurke kan veel regen in de beginfase van een wespennest funest zijn. Ook hitte is een probleem. Hij zegt daarover: “Nesten kunnen bij extreem warm weer oververhit raken en volledig afsterven.”

Waarom minder wespen niet alleen goed nieuws is

Voor veel mensen klinkt een slecht wespenjaar als goed nieuws. Toch zit er een keerzijde aan.

Wespen zijn jagers. Ze vangen kleinere insecten zoals vliegen en muggen om hun larven te voeren. Daarmee houden ze die populaties in balans. Fleurke legt uit: “In een slecht wespenjaar zie je daarom een toename in het aantal vliegen en muggen bijvoorbeeld.”

Daarnaast zijn wespen bestuivers. Net als bijen en hommels brengen ze stuifmeel over. Zo helpen ze planten bij groei en verspreiding.

Minder wespen kan dus betekenen dat je juist meer last krijgt van vliegen en muggen. Dat merken veel mensen pas later in het seizoen.

Het imago van de wesp verandert

De wesp heeft nog altijd een slechte naam. Veel mensen zien ze als agressieve insecten die je niet met rust laten.

Dat beeld kantelt langzaam, zegt Fleurke. Op voorlichtingsmarkten merkt de stichting steeds meer positieve reacties. Mensen weten vaker al iets over wespen voordat het gesprek begint. Ook is er meer aandacht voor de schade die gif aan insecten toebrengt.

De Wespenstichting biedt zelf diervriendelijke hulp aan. Ze verplaatsen wespennesten naar een plek waar niemand er last van heeft. Dat is een alternatief voor het vergiftigen van een nest.

Meedoen aan de telling

Iedereen kan meedoen aan de Nationale Wespentelling. Het kost je een half uur.

Kies een plek uit, bijvoorbeeld in je tuin of op je balkon. Houd dan dertig minuten lang bij welke wespen of op wespen lijkende insecten je ziet. Je mag een keer tellen of vaker.

Bang zijn om dubbel te tellen hoeft niet. Volgens Fleurke is die kans erg klein. En als het toch gebeurt, is dat niet erg. Het doel is een beeld krijgen van hoe het met de wesp gaat. Het gaat niet om exacte cijfers.

Een overzicht van de verschillende wespensoorten staat op de site van de Wespenstichting. Dat overzicht is meteen je telformulier.

Toch last van wespen? Dit werkt

Een slecht wespenjaar betekent niet dat jij geen overlast hebt. Op jouw terras kan het gewoon druk zijn. Begin dan met weren en pas daarna met bestrijden.

1. Houd ze weg bij je zitplek

Een werend middel maakt de plek onaantrekkelijk. De Biologische Wespen Werende Gel hang je gewoon op bij je terras of raam. Wespen mijden de geur en zoeken een andere plek.

2. Vang ze weg met een val

Een val zet je juist een stuk van je zitplek af. Zo trek je de wespen weg bij de tafel. De Knock Pest Wespenval is handig voor tuin en terras. Werk je op een groter terrein, dan is de Waspbane wespenval of de AF Wespenzak geschikter. Vul ze bij met wespenlokstof. Die lokstof trekt alleen wespen aan en geen nuttige bijen.

3. Sluit de gevel af voor volgend jaar

Veel wespen bouwen hun nest in een spouwmuur. Ze komen binnen via open stootvoegen. Met bijenbekjes sluit je die voegen af zonder de ventilatie te blokkeren. Bij roosters en ventilatieopeningen gebruik je RVS ventilatieband. Doe dit in het najaar of de winter, als het nest leeg is.

4. Zit een nest echt in de weg?

Zit het nest naast de voordeur of bij de zandbak, dan is bestrijden soms nodig. De Bayer Wespen-Schuimspray is toegelaten voor particulier gebruik. Behandel het nest in het donker, want dan zijn alle wespen thuis. Draag lange kleding en houd kinderen en huisdieren weg. Lees altijd eerst het etiket.

Zit het nest op een rustige plek waar niemand langsloopt? Laat het dan staan. Een wespennest gaat in het najaar vanzelf dood. Hetzelfde nest wordt volgend jaar niet opnieuw gebruikt.

Veelgestelde vragen

Waarom zie ik dit jaar zo weinig wespen?

Waarschijnlijk door het weer. Langdurige en heftige regen kan jonge nesten in het voorjaar verwoesten. Extreme hitte kan een nest laten oververhitten en afsterven. De Nationale Wespentelling van 15 tot en met 23 augustus moet uitwijzen hoe groot het effect is.

Wanneer zijn wespen het meest lastig?

In augustus en september. Het nest is dan op zijn grootst en de werksters hebben geen larven meer te voeren. Ze zoeken dan zelf naar suiker. Daarom komen ze op je frisdrank en je fruit af.

Mag ik zelf een wespennest bestrijden?

Ja, met een middel dat is toegelaten voor particulier gebruik. Volg het etiket precies. Zit het nest hoog, in een spouwmuur of op een lastige plek, dan is zelf spuiten geen goed idee. Je maakt het nest dan alleen boos.

Zijn wespen beschermd?

Gewone wespen en Duitse wespen zijn niet beschermd. Je mag een nest bestrijden als het overlast geeft. De hoornaar ligt gevoeliger. De Europese hoornaar is een nuttige soort die je beter met rust laat. De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot en die meld je juist.

Werkt een namaaknest tegen wespen?

Soms een klein beetje, vroeg in het seizoen. Een koningin die in april een plek zoekt, kan een namaaknest zien als bezet gebied. Zit er in augustus al een nest, dan doet het niets meer.

Wat doe ik bij een wespensteek?

Koel de plek met koud water of een coldpack. Zwelling en jeuk horen erbij en gaan vanzelf over. Ben je in de mond of keel gestoken, of krijg je benauwdheid, uitslag over je hele lijf of een licht gevoel in je hoofd? Bel dan direct 112.

Tips en trucs

• Zet je wespenval minstens vijf meter van je zitplek. Anders lok je de wespen juist naar je toe.
• Dek zoete drankjes af en gebruik een rietje. Wespen kruipen graag in een blikje.
• Sla niet naar een wesp. Door de beweging voelt zij zich bedreigd en steekt ze eerder.
• Ruim vallend fruit onder de boom dagelijks op. Rot fruit is een magneet voor wespen.
• Houd de deksel van de gft-bak dicht en spoel de bak regelmatig om.
• Eet je buiten? Zet dan een bordje met wat jam of vlees een paar meter verderop. De wespen gaan daar vaak naartoe.
• Sluit stootvoegen en ventilatieopeningen pas in het najaar af. Dan zit er geen actief nest meer in.

Oma's tips die niet werken

Over wespen doen veel oude huismiddeltjes de ronde. Ze klinken logisch, maar er is geen bewijs dat ze werken. Dit zijn de vijf die je het vaakst hoort.

• Een halve citroen met kruidnagels op tafel. Het ruikt lekker voor jou. Een wesp die op suiker of vlees afkomt, gaat er gewoon langs. Er is geen onderzoek dat een werend effect aantoont.
• Een bruine papieren zak ophangen als namaaknest. In augustus heeft dit geen enkel effect meer. Het nest in de buurt staat er dan al maanden. De werksters trekken zich er niets van aan.
• Een bakje azijn of koffiedik laten branden. De geur is binnen een uur weg, zeker buiten in de wind. Brandend koffiedik geeft bovendien rook en brandgevaar.
• Muntplantjes of basilicum op tafel. Deze planten houden misschien een enkele mug tegen. Op wespen die suiker zoeken hebben ze geen zichtbaar effect.
• Een schaaltje suikerwater om ze af te leiden. Dit werkt averechts. Je maakt je tuin juist aantrekkelijker en trekt meer wespen aan uit de wijde omgeving. Wil je afleiden, gebruik dan een echte val met lokstof op ruime afstand.

Wat wel werkt, is minder spannend. Hang een werende gel op bij je zitplek. Zet een wespenval met lokstof een eind verderop. En sluit in het najaar je stootvoegen en ventilatieopeningen af, zodat er volgend jaar geen koningin naar binnen kan.

Bronnen

Nieuwsbron: Kick Boelens, “Jaarlijkse wespentelling zoekt antwoord op vraag: is 2026 een slecht wespenjaar?”, Culemborgse Courant (Het Kontakt), 10 augustus 2026. Citaten van Sjoert Fleurke, voorzitter van de Wespenstichting. Informatie over de telling: Wespenstichting, wespenstichting.nl.

Foto: “01 Wespe”, gewone wesp (Vespula vulgaris) bij haar ondergrondse nest. Fotograaf: Hans-Jörg Hellwig. Licentie: CC BY-SA 3.0. Bron: Wikimedia Commons.