Stinkwants rukt op in Nederland: waarom je dit insect niet moet pletten

Zit er een raar, schildvormig insect op je raam of kozijn? Dan is de kans groot dat het een stinkwants is. Dit insect komt oorspronkelijk uit Azië. Het verspreidt zich al een aantal jaar door Nederland, en dit jaar zien mensen het beestje weer vaker.

Wat is de stinkwants precies?

De volledige naam is de bruine gemarmerde schildwants, in het Latijn Halyomorpha halys. Het beestje is ongeveer 1,5 tot 1,7 centimeter groot. Hij heeft een bruin, schildvormig lijf met een marmerpatroon. Je herkent hem ook aan de lichte streepjes op zijn voelsprieten en aan de rand van zijn lijf.

Onderzoekers zagen de stinkwants voor het eerst in Nederland in 2018, in Limburg. Sindsdien verspreidt hij zich over het hele land.

Waarom je hem niet moet pletten

Omroep Brabant sprak met wantsenkenner Frans voor het artikel 'Trap dit insect niet dood en verstoor 'm niet, waarschuwt Frans'. Zijn advies is duidelijk: trap een stinkwants niet dood. Als je het beestje plet of hard aanraakt, laat het een sterke, vieze geur los uit klieren aan de zijkant van zijn lijf. Die lucht blijft lang in huis hangen. Vang de wants daarom liever met een glas en een stuk papier, en zet hem buiten.

Volgens het wetenschapsplatform Scientias breidt de stinkwants zijn leefgebied steeds verder uit. Vakantiegangers nemen het insect soms onbewust mee in koffers of auto's. Ook mildere winters door klimaatverandering helpen de wants overleven.

Wat doet de stinkwants in huis?

Zodra het buiten kouder wordt, zoekt de stinkwants een warme plek om te overwinteren. Kieren rond ramen en deuren, spouwmuren en zolders zijn favoriet. In de tuin en op fruitbomen kan hij ook schade aanrichten. Hij prikt in vruchten en groenten, waardoor die misvormd raken. Fruittelers houden hem daarom goed in de gaten.

Wat kun je zelf doen?

Dicht kieren rond ramen, deuren en gevelkozijnen. Zo houd je de wants buiten. Zie je toch een paar exemplaren binnen? Zuig ze dan voorzichtig op met een stofzuiger, of vang ze met een glas en zet ze buiten. Voor grotere aantallen kruipende en overwinterende insecten werkt een gifvrije bevriezingsspray goed. Zo'n spray verstijft het insect direct, zonder dat je met gif hoeft te spuiten. Bekijk de Resoluut Freeze Spray, die specifiek wantsen, kakkerlakken, mieren en spinnen aanpakt, of de Knock Pest Freeze It in onze webshop.

Veelgestelde vragen over de stinkwants

Is de stinkwants gevaarlijk voor mensen?
Nee. De stinkwants bijt niet en steekt niet. De stank is vervelend, maar niet schadelijk voor je gezondheid.

Waar komt die vieze geur precies vandaan?
Uit klieren aan de zijkant van het lijf. De wants gebruikt de geur om vijanden af te schrikken.

Kan ik een stinkwants gewoon doodslaan?
Dat kan, maar dan ruikt je hele kamer er even naar. Vang hem liever met een glas en zet hem buiten.

Mag ik gif gebruiken tegen stinkwantsen in huis?
Voor particulier gebruik binnenshuis mag je een toegelaten insecticide gebruiken, volgens de gebruiksaanwijzing op het etiket. Kies bij voorkeur eerst voor een gifvrije aanpak, zoals wegzuigen of bevriezen.

Is de stinkwants schadelijk voor mijn tuin?
Ja. Hij kan prikken in fruit en groente, waardoor die vlekken of misvormingen krijgen.

Komt de stinkwants het hele jaar voor?
Je ziet hem vooral in het najaar, als hij een winterplek zoekt. In de zomer zit hij meestal buiten.

Tips en trucs tegen de stinkwants

• Controleer kieren rond ramen, deuren en de dakrand. Dicht ze af met kit of tochtstrips.
• Plaats horren voor ramen die je 's zomers open laat staan.
• Zuig losse stinkwantsen voorzichtig op. Leeg de stofzuigerzak daarna meteen buiten.
• Gebruik buitenlampen met een gele of oranje LED. Die trekken minder insecten aan dan wit licht.
• Check kliko's, tuinmeubels en overkappingen in het najaar. Daar overwinteren stinkwantsen ook graag.

Oma's tips die niet werken

Over de stinkwants bestaan veel oude verhalen. Deze vijf zijn populair, maar ze werken niet of zijn nooit bewezen.

• Citroen of citrusschillen neerleggen. Mensen denken dat de geur van citrus insecten wegjaagt. Bij stinkwantsen is dit niet aangetoond. Ze blijven gewoon komen.
• Lavendel in huis zetten. Lavendel ruikt lekker voor ons, maar houdt geen stinkwantsen tegen. Er is geen onderzoek dat dit bevestigt.
• Knoflook ophangen bij ramen. Dit oude middeltje werkt beter tegen bijgeloof dan tegen insecten. De wants trekt zich er niets van aan.
• Azijn spuiten op kozijnen. Azijn verjaagt hooguit heel even door de scherpe geur. Zodra de lucht weg is, komt de wants gewoon terug.
• Wc-eend in kieren spuiten. Sommige mensen zweren hierbij, maar het middel is niet gemaakt voor insecten. De werking is nooit aangetoond. Kies liever voor een aanpak die wel werkt, zoals kieren afdichten of een gifvrije bevriezingsspray.

Bronnen: Omroep Brabant, 'Trap dit insect niet dood en verstoor 'm niet, waarschuwt Frans'. Scientias, 'Smerige en schadelijke stinkwants breidt leefgebied uit door vakantiegangers en klimaatverandering'.

Foto: bruine gemarmerde schildwants (Halyomorpha halys), foto door Hectonichus via Wikimedia Commons, licentie CC BY-SA 4.0.