Boeren zetten weilanden onder water tegen veldmuizen. Zo bescherm je je eigen tuin

Foto: Arronax50, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons. Bron: Nieuwe Oogst (agrarisch vakblad), 12 december 2025.

Melkveehouder Wytse de Vries uit het Friese Koufurderrige zette dit jaar samen met zijn buurman 70 hectare grasland onder water. De reden was een veldmuizenplaag. "Eerst zie je kringen in de grasmat. Als die bruin worden, weet je dat je moet ingrijpen", vertelt hij in het agrarische vakblad Nieuwe Oogst.

Doet een boer niets tegen de muizen, dan wordt het grasland langzaam kapotgevreten. Het land verandert dan in bouwland. Je moet het opnieuw inzaaien. Je mist dan ook een deel van de oogst.

Veldmuizen komen in Nederland ongeveer eens in de drie tot vier jaar in grote aantallen voor. 2025 was zo'n piekjaar. De muizen graven gangen vlak onder de grond. Ze eten er wortels en jonge planten. Boeren in Friesland zetten hun land daarom soms tijdelijk onder water. De jonge veldmuizen kunnen dan niet op tijd wegkomen.

Ook je eigen tuin kan last krijgen

Je hebt vast geen weiland van 70 hectare. Maar een veldmuizenplaag stopt niet netjes bij het boerenland. Ook tuinen, volkstuinen en parken bij akkers krijgen soms last van veldmuizen. Je herkent ze aan dunne gangen vlak onder het gras en aan kale of dode plekjes in je gazon.

Een veldmuis mag je niet zomaar vangen

Een veldmuis is een beschermde diersoort in Nederland. Dat staat in de Wet natuurbescherming. Je mag een veldmuis dus niet zomaar vangen of doden. Boeren met flinke schade kunnen daar in sommige provincies een uitzondering voor krijgen. Voor particulieren geldt die uitzondering niet.

Daar komt nog iets bij. Los van deze wet mag je als particulier sinds 1 juli 2023 sowieso geen gif meer gebruiken tegen muizen en ratten. Er blijft dus maar één nette route over. Veldmuizen weren uit je tuin, in plaats van ze vangen of vergiftigen.

Zo weer je veldmuizen op een gifvrije manier

• Maai je gazon regelmatig kort. Veldmuizen houden van lang gras waarin ze zich kunnen verstoppen.
• Ruim afgevallen fruit, houtstapels en dichte begroeiing bij de rand van je tuin op. Dat zijn favoriete schuilplekken.
• Gebruik een gifvrij afweermiddel op basis van geur. Zo'n middel houdt veldmuizen, mollen en woelratten op afstand zonder dat je ze doodt.
• Zet een ultrasoon apparaat op zonne-energie in je tuin. Dat zendt een geluid uit dat knaagdieren niet prettig vinden.

Deze producten helpen je op weg

Bekijk Knock Pest Stay Away Mol en Woelrat voor een gifvrij geurafweermiddel. Of kies voor de Knock Off Mollenverjager Solar Smart, een ultrasoon apparaat op zonne-energie. Heb je een grotere tuin? Dan is Shield Up Stay Away Kat/Woelrat/Mol 3 l een goede optie.

Veelgestelde vragen

Mag ik een veldmuis vangen als hij in mijn tuin schade aanricht?
Nee. De veldmuis is een beschermde diersoort. Je mag hem niet vangen of doden. Je mag hem wel weren met gifvrije middelen.

Is een veldmuis hetzelfde als een huismuis?
Nee. Een veldmuis leeft buiten, in gangen onder gras en akkers. Een huismuis zoekt juist een warm plekje binnenshuis op, vooral in de herfst en winter.

Mag ik gif gebruiken tegen veldmuizen in mijn tuin?
Nee. Sinds 1 juli 2023 mogen particulieren geen rattengif of muizengif meer kopen of gebruiken. Dat geldt voor alle knaagdieren, dus ook voor veldmuizen.

Waarom zie ik ineens veel meer veldmuizen dan andere jaren?
Veldmuizen kennen een cyclus van ongeveer drie tot vier jaar. Na een paar rustige jaren volgt vaak een piekjaar met veel meer muizen dan normaal.

Kan een veldmuis mijn gazon echt kapot maken?
Ja. Veldmuizen eten wortels en jonge planten op. Bij grote aantallen ontstaan kale plekken en verzakkingen in het gras.

Tips & trucs

• Loop af en toe door je tuin en let op kleine gaatjes en gangen in het gras. Vroeg signaleren voorkomt grotere schade.
• Houd de rand van je tuin kort en open. Veldmuizen mijden open plekken zonder dekking.
• Plaats een afweermiddel voordat de plaag groot wordt. Voorkomen werkt beter dan achteraf bestrijden.
• Combineer geurafweer met een kort gemaaid gazon. Dat werkt beter dan een van de twee alleen.

Oma's tips die niet blijken te werken

• Aluminiumfolie in de tuin leggen. Het idee is dat het geluid en de glans muizen afschrikken. In de praktijk lopen veldmuizen er gewoon omheen. Er is geen bewijs dat het helpt.
• Kattenharen uitstrooien over het gazon. Veel mensen denken dat de geur van een kat muizen wegjaagt. Buiten waait die geur snel weg en veldmuizen trekken zich er weinig van aan.
• Menthol of tandpasta in de gangen stoppen. Een sterke geur zou muizen moeten verjagen. Buiten, in de open lucht, verdwijnt die geur al binnen een dag. Het effect is dan alweer weg.
• Radio hard laten spelen bij het gat. Geluid zou veldmuizen wegjagen. Muizen wennen juist snel aan een vast geluid en trekken zich er niets meer van aan.
• Schoonmaakazijn in de gangen gieten. Azijn ruikt sterk, maar spoelt bij regen zo weer weg. Veldmuizen graven dan gewoon een nieuwe gang.

Wil je veldmuizen echt effectief en gifvrij weren? Kies dan voor een bewezen geurafweermiddel of een ultrasoon apparaat zoals hierboven genoemd.