Muizengif en rattengif volledig verboden: tijdlijn, wetgeving en wat wél werkt
Muizengif en rattengif zijn in Nederland stapsgewijs volledig verboden. Sinds 2023 mogen professionele bestrijders alleen nog onder strenge voorwaarden rodenticiden inzetten. Vanaf 2026 zijn ook de laatste consumentenmiddelen uit de handel. Je vindt ze niet meer in het tuincentrum, de bouwmarkt of de drogist. In dit artikel lees je precies wat er is veranderd, waarom dat nodig was, en — nog belangrijker — welke alternatieven minstens zo effectief zijn.
Tijdlijn: hoe het muizengif stap voor stap verdween
| Jaar | Maatregel |
|---|---|
| 2017 | Eerste beperkingen: rodenticiden alleen nog via gecertificeerde kanalen. IPM-aanpak (Integrated Pest Management) wordt verplicht voor professionele bestrijders. |
| 2023 | Professioneel gebruik sterk ingeperkt. Alleen nog toegestaan bij bewezen plaag, als onderdeel van een IPM-plan, en uitsluitend door KAD-gecertificeerde bestrijders. |
| 2026 | Consumentenmiddelen volledig uit de handel. Geen rodenticiden meer verkrijgbaar in tuincentra, bouwmarkten, drogisterijen of webshops. Het CTGB heeft alle consumententoelatingen ingetrokken. |
Waarom is muizengif verboden?
Het verbod is er niet zonder reden. Rodenticiden veroorzaken vier grote problemen:
1. Doorvergiftiging van andere dieren
Een vergiftigde muis of rat sterft niet meteen. Het dier wordt traag en ziek, waardoor het juist een makkelijke prooi wordt voor uilen, buizerds, katten, honden en marterachtigen. Die krijgen het gif ook binnen. Onderzoek van Wageningen University toont aan dat meer dan 80% van de Nederlandse roofvogels sporen van rattengif in het lichaam heeft. Doorvergiftiging is de belangrijkste reden voor het verbod.
2. Resistentie
Door jarenlang gebruik zijn muizen- en rattenpopulaties op veel plekken resistent geworden tegen de gangbare gifstoffen (anticoagulantia). Het gif werkt dus steeds slechter, terwijl de schade aan het milieu gewoon doorgaat.
3. Milieuschade
Rodenticiden breken langzaam af en hopen zich op in de bodem en het water. Ze zijn persistent en bio-accumulerend: ze stapelen zich op in de voedselketen.
4. Risico voor kinderen en huisdieren
Elk jaar worden er in Nederland honderden meldingen gedaan bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) over kinderen en huisdieren die in contact zijn gekomen met rodenticiden.
Wat betekent dit voor jou?
Als particulier kun je geen muizengif of rattengif meer kopen — nergens. Maar dat is eigenlijk goed nieuws. Wering is namelijk effectiever, goedkoper en duurzamer dan gif. Gif bestrijdt het symptoom (de aanwezige muizen), maar niet de oorzaak (hoe ze binnenkomen). Zolang je huis openstaat, blijven er nieuwe muizen komen. Wering pakt het probleem bij de bron aan.
Stap 1: Wering — voorkom dat ze binnenkomen
Een muis heeft aan een opening van slechts 6 millimeter genoeg. Een jonge rat perst zich door een gat van 2 centimeter. De eerste en belangrijkste stap is het dichtmaken van alle openingen.
Naden en kieren dichten
Vul gaten rond leidingen, kabeldoorvoeren en de kruipruimte met RVS staalwol. Muizen en ratten kunnen hier niet doorheen knagen, in tegenstelling tot purschuim of kit.
Spouwmuur beschermen
Open stootvoegen in de gevel zijn een veelgebruikte ingang. Sluit ze af met SpouwSafe — dat houdt muizen buiten zonder de ventilatie te blokkeren.
Ventilatie afschermen
Kapotte of ontbrekende ventilatieroosters vervang je met een RVS voorzetrooster. Let ook op de afvoer van de wasdroger en de afzuigkap.
Voedsel onbereikbaar maken
Bewaar eten in afsluitbare potten en bakken. Gebruik een afvalemmer met deksel. Ruim etensresten direct op. Zonder voedselbron is je huis veel minder aantrekkelijk voor knaagdieren.
Stap 2: Monitoren — weet wat er speelt
Voordat je gaat bestrijden, wil je weten wáár en hoeveel activiteit er is. Gebruik niet-giftige monitoring:
- Monitoringblokken en -pasta (gifvrij) in voerdozen langs muren en bij verdachte plekken
- UV-poeder om looproutes zichtbaar te maken
- Let op keutels, knaagsporen en vetsporen langs plinten
Stap 3: Bestrijden — vangen wat er toch binnen zit
Heb je ondanks goede wering toch muizen of ratten? Dan zijn mechanische vallen de snelste en meest humane oplossing.
Klemmen
- Muizen: een stevige muizenklem, bij voorkeur in een afsluitbare voerdoos zodat kinderen en huisdieren er niet bij kunnen
- Ratten: een krachtige rattenklem
Elektronische vallen
Elektronische muizenvallen doden snel en hygiënisch met een korte stroomstoot. Het dier lijdt minimaal.
Lokstof
Als lokaas werkt speciale lokpasta of pellets (gifvrij) het beste. Pindakaas of chocopasta kan ook.
Tips voor effectief vangen
- Zet klemmen langs de muur, slagzijde naar de plint — muizen lopen altijd langs randen
- Gebruik meerdere klemmen tegelijk (5 stuks is niet overdreven bij muizen)
- Laat de klem eerst een paar dagen ongewapend staan met lokaas, zodat het dier went
- Controleer klemmen dagelijks
Waarom wering beter is dan gif ooit was
| Gif (voorheen) | Wering + vangen | |
|---|---|---|
| Oorzaak | Pakt alleen het symptoom aan | Pakt de bron aan |
| Duurzaamheid | Muizen blijven terugkomen | Blijvende bescherming |
| Bijvangst | Huisdieren, roofvogels, kinderen in gevaar | Veilig bij correct gebruik |
| Kosten | Doorlopend gif bijkopen | Eenmalige investering |
| Stank | Dier sterft op onbereikbare plek | Direct verwijderen |
| Resistentie | Steeds minder effectief | Geen resistentie mogelijk |
Veelgestelde vragen
Mag ik als particulier nog muizengif kopen?
Nee. Alle rodenticiden voor consumenten zijn sinds 2026 uit de handel. Ook online verkoop is verboden.
Mogen professionele bestrijders nog gif gebruiken?
Alleen in uitzonderlijke gevallen, als onderdeel van een IPM-plan, door KAD-gecertificeerde bedrijven. Het is een laatste redmiddel, niet de eerste stap.
Zijn lijmvallen een alternatief?
Nee. Het gebruik van lijmvallen voor knaagdieren is in Nederland verboden vanwege ernstig en langdurig dierenleed.
Werken ultrasone verjagers?
Nee. Wetenschappelijk onderzoek toont geen blijvend effect. Muizen en ratten wennen binnen enkele dagen aan het geluid.
Werkt pepermuntolie tegen muizen?
Niet bewezen effectief. De geur verdampt snel en muizen wennen eraan. Het lost een bestaand probleem niet op.
Hoe weet ik of ik muizen of ratten heb?
Kijk naar de keutels. Muizenkeutels zijn circa 5 mm en dun. Rattenkeutels zijn 1–2 cm en dikker. Ratten maken meer geluid en knagen grovere gaten.
Waar vind ik hulp bij een ernstige plaag?
Schakel een professionele, KAD-gecertificeerde bestrijder in. Die werkt volgens het IPM-protocol: eerst wering, dan monitoring, en alleen als uiterste maatregel chemische middelen.
Aan de slag
Begin vandaag met wering. Bekijk alle muizenbestrijdingsproducten in onze webshop — van RVS staalwol en SpouwSafe tot professionele klemmen en monitoringmateriaal. Alles wat je nodig hebt om muizen buiten te houden, zonder gif.