Ganzen herkennen, hun gedrag en hoe je ze diervriendelijk weert

Ganzen zie je bijna overal in Nederland. Op een grasveld, langs een sloot of gewoon in je eigen tuin. Meestal zijn het mooie, sociale dieren. Maar met te veel ganzen bij elkaar krijg je last van poep, kapot gras en soms zelfs boos gedrag. In dit artikel lees je hoe je ganzen herkent, hoe ze leven en hoe je ze op een diervriendelijke manier weghoudt.

Welke ganzen zie je in Nederland?

In Nederland kom je een paar soorten ganzen vaak tegen. De grauwe gans is de bekendste wilde soort. Hij is grijsbruin met een oranje snavel. De Canadese gans is een geïmporteerde soort met een zwarte hals en een witte kin. De brandgans heeft een zwart-wit verenkleed met een beige buik. De nijlgans komt oorspronkelijk uit Afrika en heeft een opvallende bruine vlek rond het oog.

Alle ganzen zijn groot. Ze worden zo'n 60 tot 90 centimeter lang. Je hoort ze vaak eerder dan dat je ze ziet, want ganzen maken een luide, kabbelende roep, zeker in groepen.

Hoe leven ganzen?

Ganzen leven en broeden het liefst in groepen. Ze eten vooral gras, waterplanten en soms gewassen van een boer. Een grote groep ganzen kan een grasveld in een paar dagen helemaal kaal vreten.

Het broedseizoen loopt ongeveer van maart tot juni. In die periode zijn ganzen extra fel. Ze verdedigen hun nest en hun jongen met snel gesis en soms zelfs met een aanval. Kinderen en honden lopen dan het meeste risico op een schrik of een por.

Een ander bekend probleem is de poep. Een gans poept al gauw enkele tientallen keren per dag. Bij een groep van honderd ganzen loop je dus al snel door een flinke laag drollen. Dat is niet alleen vies, het kan ook de waterkwaliteit van een vijver of sloot verslechteren.

Mag je ganzen zomaar verjagen?

Ganzen zijn wettelijk beschermd via de Wet natuurbescherming. Je mag hun nesten en eieren niet zomaar verstoren, beschadigen of meenemen. Voor het doden of vangen van ganzen is altijd een aparte ontheffing nodig.

Veel gemeenten en waterschappen doen daarom aan diervriendelijk nestbeheer. Daarbij worden eieren onvruchtbaar gemaakt, zodat de groep niet verder groeit. Dat mag alleen met een vergunning en is geen taak voor particulieren.

Voor jouw eigen tuin of erf geldt dat je ganzen wel gewoon mag wegjagen of weren, zolang je het nest en de eieren met rust laat.

Hoe weer je ganzen diervriendelijk?

Ganzen voelen zich veilig op kort, open gras. Zo zien ze een roofdier op tijd aankomen. Laat het gras daarom wat langer staan. Dat maakt je tuin of veld al een stuk minder aantrekkelijk.

Voer ganzen nooit met brood of ander eten. Dat lijkt aardig, maar het zorgt er juist voor dat ze blijven terugkomen en zich sneller voortplanten.

Een bewegende vogelverschrikker werkt beter dan een stilstaand figuur. Ganzen wennen namelijk snel aan iets dat niet beweegt. Uit onze webshop zijn de Hawk Eyes, de Sentinel Vogelverschrikker en de Hawk Kite 7 meter set met mast en grondanker geschikte opties. Wissel de plek van je vogelverschrikker af en toe, zodat de ganzen niet wennen.

Veelgestelde vragen

Zijn ganzen gevaarlijk?

Ganzen bijten niet echt hard, maar ze kunnen wel flink pikken en met hun vleugels slaan. Vooral tijdens het broedseizoen kunnen ze agressief overkomen als je te dicht bij het nest komt.

Mag ik een ganzennest weghalen?

Nee. Nesten en eieren van wilde ganzen zijn wettelijk beschermd. Je mag ze niet zomaar verstoren of weghalen. Alleen gemeenten en instanties met een ontheffing mogen aan nestbeheer doen.

Waarom heb ik zoveel last van ganzenpoep?

Een gans poept heel vaak per dag. Bij een grote groep ganzen op een klein grasveld of langs een vijver stapelt dat snel op. Minder aantrekkelijk gras en het niet voeren van ganzen helpen om de groep kleiner te houden.

Werkt een vogelverschrikker echt tegen ganzen?

Ja, zeker als je hem regelmatig verplaatst of een bewegend model gebruikt. Een stilstaand figuur verliest binnen een paar dagen zijn effect, omdat ganzen dan merken dat er geen echt gevaar is.

Mag ik als particulier ganzen verjagen van mijn erf?

Ja, dat mag. Je mag ganzen wegjagen van je eigen tuin of erf, zolang je het nest en de eieren met rust laat en de dieren niet verwondt.

Tips & trucs tegen ganzenoverlast

• Laat je gras iets langer groeien. Ganzen houden niet van gras waarin ze een roofdier niet op tijd zien aankomen.
• Wissel verschillende weermiddelen af, zoals een vlieger, een vogelverschrikker en geluid. Zo wennen de ganzen minder snel.
• Voer ganzen nooit, ook niet af en toe. Het beloont ze om terug te blijven komen.
• Zet een lage haag of afrastering neer bij een vijver of gazon. Ganzen lopen liever ergens naartoe dan dat ze eroverheen vliegen.
• Ruim gemorst vogelvoer voor andere tuinvogels goed op. Dat trekt namelijk ook ganzen aan.

Oma's tips die niet werken

Ook tegen ganzen circuleren er huismiddeltjes die goed klinken, maar in de praktijk weinig doen.

• Brood weggooien aan de rand van je tuin om ze weg te lokken. Dit trekt juist meer ganzen aan en zorgt dat ze blijven terugkomen.
• Een nepuil of roofvogel neerzetten. Ganzen wennen er binnen een paar dagen aan zodra ze merken dat het standbeeld nooit beweegt.
• Aluminium folie of slingers ophangen. Het geglinster schrikt af, maar alleen de eerste dagen. Daarna lopen de ganzen er gewoon voorbij.
• Hondenharen uitstrooien in de tuin. Het idee is dat ganzen een roofdier ruiken, maar hier is geen bewijs voor. De meeste ganzen merken er niets van.
• Steeds hard roepen en zwaaien als er ganzen langskomen. Dit werkt voor dat moment, maar de ganzen keren al snel weer terug omdat er structureel niets verandert aan hun omgeving.

Wil je blijvend van ganzenoverlast af? Combineer dan langer gras, het niet voeren van ganzen en een bewegende vogelverschrikker die je af en toe verplaatst.