Muizen in de kruipruimte: zo herken je ze en zo pak je het aan

Het wordt 's avonds snel koud en je hoort geritsel onder de vloer. Soms ruik je ook iets in de hal of de bijkeuken. Vaak komt dat geluid niet uit de muur maar uit de kruipruimte. Dan is er meestal meer aan de hand dan een losse muis.

Hoe komen muizen in de kruipruimte?

Een kruipruimte is donker, rustig en in het najaar warmer dan buiten. Een muis hoeft er geen gat voor te knagen, want de openingen zitten er al. Dit zijn de routes die je het vaakst tegenkomt:

• Ventilatieroosters in de gevel, net boven de grond. Milieu Centraal schrijft dat een gaatje van een halve centimeter al genoeg is.
• Het kruipluik, vooral als het hout gekrompen is of het luik niet meer goed sluit.
• Doorvoeren van water, gas, elektra en internet, waar bijna altijd een kier rond de buis zit.
• Scheuren in de fundering of een open kruipruimte onder een aanbouw.

Vanuit de kruipruimte loopt een muis omhoog langs leidingen en achter plinten, naar de meterkast of de keuken. De kruipruimte is dan niet het probleem, maar de ingang.

Zitten er muizen in jouw kruipruimte? Zo weet je het

Je hoeft er niet in te kruipen. Open het luik, laat de ruimte een half uur luchten en schijn met een zaklamp langs de randen. Kijk naar drie dingen.

• Keutels. Zwart, spits en een paar millimeter lang, vaak in groepjes langs een wand of op een leiding.
• Veegsporen. Muizen lopen steeds dezelfde route langs wanden en buizen. In stof of zand zie je dat terug.
• Vraatschade. Losgetrokken isolatie onder de vloer of knaagschade aan een kabelmantel. Dat laatste is een reden om niet te wachten.

Ga niet schoonmaken met een stofzuiger of bezem. De GGD adviseert keutels eerst nat te maken, ze met handschoenen aan op te ruimen en het oppervlak met sop na te nemen. Zo dwarrelt er geen stof op.

Zo sluit je de route vanuit de kruipruimte af

Eerst zoeken, dan dichten. Een kier die licht doorlaat, laat ook een muis door. Gebruik materiaal waar een muis niet doorheen knaagt. Milieu Centraal noemt weringspasta voor gaten tot 2 centimeter, snelcement of mortel voor grotere gaten en rvs profielen en roosters. Voor een opening rond een buis werkt rvs staalwol goed. In de collectie muizen weren staat dit materiaal bij elkaar.

Let op drie dingen die vaak misgaan:

• Ventilatieopeningen blijven open. Je kruipruimte moet lucht houden, anders wordt het er vochtig. Zet er fijn roestvrij gaas of een weringsrooster voor.
• Geen purschuim. Milieu Centraal raadt purschuim in alle gevallen af. Een muis knaagt er dwars doorheen.
• Geen staalwol rondom kabels. Dat kan kortsluiting geven. Gebruik daar weringspasta of een stalen rooster.

Zit de opening in een spouwmuur, hoger dan 2 meter en breder dan 7 millimeter? Dan geldt eerst de wet. Zulke openingen kunnen een invliegopening zijn voor vleermuizen of broedende vogels, en die zijn beschermd. Laat dan eerst controleren of er dieren zitten en dicht pas daarna. Komt de route via je meterkast omhoog, lees dan ook hoe je de meterkast afdicht.

Een lokdoos of een losse klem in de kruipruimte?

Veel mensen zoeken op muizenlokdoos en denken aan een doosje met korrels. Dat kan niet meer. Sinds 17 juni 2026 is er voor particulieren praktisch geen muizengif meer te koop, zoals we uitleggen in het verbod op muizengif. Een lokdoos is nu vooral een afsluitbare behuizing met een klem erin.

Dat is in een kruipruimte juist handig. Een losse klem op een zandbodem slaat snel dicht door een steen of valt om. In een voerdoos met klem en sleutel blijft de klem staan en kun je er niet per ongeluk met je vingers in. Heb je al klemmen liggen, dan zet je die in een klembehuizing.

Plaatsen doe je zo:

• Zet de doos tegen een wand of langs een leiding, met de opening in de looprichting. Midden in de ruimte is mis.
• Zet er liever drie of vier neer dan één. Muizen komen zelden alleen.
• Plaats ze op de plekken waar je keutels en veegsporen zag, niet op een willekeurige plek.
• Gebruik smeerbaar lokaas zoals pindakaas of havermout. Dan kan de muis het niet meepakken zonder de klem te raken.
• Loop de dozen elke dag na. Een val die je vergeet, is geen val.

Zet klemmen binnen of in de kruipruimte, niet buiten. Buiten vang je makkelijk een dier dat je niet bedoelde.

Dode muizen en stank in de kruipruimte

Een dode muis onder de vloer ruik je meestal een week of twee. Luchten helpt, een luchtverfrisser niet. Ruik je het telkens op een andere plek, dan ben je nog niet klaar met afsluiten.

Stappenplan

1. Open het kruipluik, laat luchten en zoek met een zaklamp naar keutels en veegsporen. Noteer waar ze liggen.
2. Controleer alle ventilatieroosters, het luik zelf en elke doorvoer in de kruipruimtewand.
3. Zet gaas of een weringsrooster voor de ventilatie en dicht de kieren met weringspasta, staalwol of snelcement.
4. Zet drie of vier afsluitbare dozen met klem op de sporen en loop ze dagelijks na.
5. Ruim keutels nat op met handschoenen aan en kijk na twee weken of er nieuwe sporen bij komen.

Veelgestelde vragen

Kunnen muizen echt in de kruipruimte komen?

Ja, het is een van de gewoonste plekken. Een halve centimeter opening is genoeg, en ventilatieroosters in de gevel komen vaak rechtstreeks in de kruipruimte uit.

Hoe werkt een muizenlokdoos?

Het is een afsluitbare doos met twee openingen op muizenhoogte en een klem of monitoringlokaas erin. Een muis loopt er graag door, want een tunnel voelt veiliger dan een open vloer. De doos gaat op slot met een sleutel, zodat kinderen en huisdieren er niet bij kunnen.

Mijn muizenlokdoos werkt niet. Wat nu?

Meestal staat hij op de verkeerde plek. Zet hem strak tegen een wand of langs een leiding, precies op de sporen. Controleer of de klem goed is gespannen en of het lokaas vers is. Kijk daarna opnieuw naar de openingen.

Kun je een muizenlokdoos zelf maken?

Van een melkpak of een stuk pvc buis maak je wel een tunnel, maar niet iets wat op slot gaat. In een schuur of bijkeuken met kinderen of huisdieren is een afsluitbare doos met sleutel veel veiliger. Zelf maken scheelt in de praktijk weinig geld.

Helpt een apparaat dat muizen verjaagt in de kruipruimte?

Verwacht er niet veel van. Een kruipruimte staat vol leidingen, zand en isolatie, en die dempen het geluid. Muizen wennen bovendien snel aan een vast geluid. Afsluiten en wegvangen geeft een resultaat dat je kunt controleren.

Komen pissebedden en zilvervisjes ook uit de kruipruimte?

Vaak wel. Een vochtige kruipruimte is voor hen een prima leefplek en langs dezelfde kieren komen ze omhoog. Zie je ze in de hal of de badkamer, kijk dan naar vocht onder de vloer en naar de ventilatie. Meer daarover in het artikel over pissebedden.

En nu?

Begin klein. Een zaklamp en een rondje langs de ventilatieroosters en het kruipluik vertellen je al het meeste. Dicht wat je vindt, zet een paar dozen op de sporen en kijk na twee weken of het rustig blijft. Blijft de overlast terugkomen, dan is het verstandig een erkende bestrijder te laten kijken.

Bronnen

• Milieu Centraal, Muizen in huis
• GGD Leefomgeving, Muizen