Muizen in de schuur of het tuinhuis: zo houd je ze buiten en zo zet je zelf een klem

De dagen worden korter en de eerste nachtvorst komt in zicht. Precies nu zoeken muizen een droge, rustige plek met eten in de buurt. Je schuur of tuinhuis is dan een logische keuze, want daar staat vaak een zak vogelvoer en liggen spullen die je maanden niet aanraakt. Hieronder lees je hoe je sporen herkent, muizen buiten houdt en zelf een klem neerzet.

Waarom zitten er juist nu muizen in je schuur?

Een huismuis is volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen 7 tot 10 cm lang en eet maar 3 tot 5 gram per dag, met een voorkeur voor granen, peulvruchten en noten. Zo'n dier heeft dus weinig nodig. In de zomer vindt hij buiten genoeg, maar zodra het kouder wordt schuift hij op naar gebouwen. Het KAD beschrijft dat huismuizen vooral onder vloeren, achter wanden, in isolatiemateriaal en in of onder opgeslagen materialen leven.

Eén feit is belangrijk voor de rest van dit artikel. De actieradius van een huismuis is klein en blijft soms binnen enkele meters van het nest. Zit er een muis in je schuur, dan zit het nest bijna altijd in die schuur zelf.

Hoe herken je muizen in de schuur?

Muizen zijn vooral 's nachts actief, dus je merkt ze aan de sporen. Loop je schuur rond met een zaklamp en let op dit:

• Keutels. Volgens het KAD 3 tot 8 mm lang en 1 tot 3 mm dik, en ze lijken wat op hagelslag. Je vindt ze langs wanden, in laden en in dozen.
• Knaagschade aan zakken, kabels en isolatiemateriaal.
• Nestmateriaal. Plukjes schuimrubber, textiel of papier op een hoopje onder de werkbank of in een kussenbox.
• Looppaden. Donkere veegsporen langs plinten en balken.

Verse keutels op meerdere plekken wijzen op meer dan één dier. Muizen klimmen goed en springen tot ongeveer 30 cm hoog, dus kijk ook op schappen.

Wat trekt muizen aan in een tuinhuis?

Bijna altijd is het voedsel. Dit zijn de klassiekers:

• Vogelvoer, vetbollen en zonnebloemzaad in een papieren of dunne plastic zak.
• Dierenvoer, hooi en strooisel voor kippen of konijnen.
• Bloembollen en zaadzakjes die je bewaart tot het voorjaar.
• Kussens, dekens en oude jassen als nestmateriaal.
• Water uit een gieter, emmer of lekkende buitenkraan.

Milieu Centraal adviseert voedsel op te bergen in goed afgesloten bussen en bakken van glas, metaal of hard plastic. Dat geldt ook voor vogelvoer. Laat geen water staan, want ook water trekt muizen aan.

Zo dicht je je schuur af

Dit deel levert het meeste op. Het KAD is er duidelijk over: bestrijding van huismuizen is zinloos zonder goede wering en preventie. De NVWA beschrijft dezelfde volgorde bij Integrated Pest Management, waarbij de nadruk ligt op voorkomen in plaats van bestrijden.

Een gat van een halve centimeter is al genoeg voor een muis. Het KAD adviseert openingen in buitenmuren te verkleinen tot maximaal 0,5 cm breed, met metalen roosters en niet met plastic. Werk van onder naar boven:

• De deur. De kier onder een schuurdeur is de meest gebruikte ingang. Zet er een metalen strip of een weringsband tegen gaten en kieren onder.
• Kieren en doorvoeren vul je met rvs staalwol. Milieu Centraal raadt aan staalwol niet rondom bekabeling te gebruiken, en purschuim raadt zij in alle gevallen af.
• Ventilatie. Maak ventilatieopeningen niet dicht, want je schuur moet kunnen drogen. Zet er fijn weringgaas met een maas van 6 mm voor.
• De vloer. Kijk bij een houten tuinhuis ook onder de vloerplaat, want muizen nestelen graag tussen vloer en grond.

Let op bij hoger gelegen gaten in een stenen gevel of spouw. Milieu Centraal waarschuwt dat je gaten boven 2 meter hoogte die breder zijn dan 7 mm niet zomaar mag dichtmaken, omdat er beschermde dieren zoals vleermuizen kunnen zitten. Laat dan eerst een ecologische quickscan doen. Een vleermuis insluiten of een bewoond vogelnest weghalen mag wettelijk niet.

Waar zet je een klem of voerdoos neer?

Het KAD noemt klapvallen de voorkeursmethode voor huismuizen. Plaats ze op de looppaden, buiten bereik van huisdieren en kinderen, gebruik pindakaas als lokstof en zet de val vast. Milieu Centraal vult aan dat je zulke vallen alleen binnenshuis of in de schuur zet, zodat je geen andere dieren raakt.

Omdat de actieradius klein is, heeft één klem midden in de schuur weinig zin. Zet ze langs de wand, achter de spullen waar je keutels vond, met de ingang naar het looppad. Een herbruikbare gifvrije muizenklem werkt daarvoor goed. Milieu Centraal raadt ouderwetse houten klemmen af, omdat muizen daarbij nogal eens met een pootje of staart vast komen te zitten.

Komen er kinderen of huisdieren in de schuur, dan is een afsluitbare voerdoos met klem en sleutel veiliger. In ons artikel over de muizenlokdoos lees je hoe je zo'n doos plaatst. Kies je een levend vangende val, controleer die dan elke dag.

Checklist voor dit weekend

1. Maak de schuur leeg genoeg om langs alle wanden te kijken.
2. Zoek keutels, knaagschade en nestmateriaal en onthoud de plekken.
3. Doe voer en zaden over in afsluitbare bakken van metaal of hard plastic.
4. Berg kussens en textiel op in een gesloten box.
5. Dicht de kier onder de deur en vul kieren en doorvoeren met rvs staalwol.
6. Zet fijn gaas voor de ventilatieopeningen en laat ze verder open.
7. Zet twee tot vier klemmen of voerdozen bij de sporen en controleer ze elke dag.

Veelgestelde vragen

Hoe klein kan een gat zijn waar een muis nog door komt?

Ongeveer een halve centimeter. Daarom adviseert het KAD openingen in buitenmuren te verkleinen tot maximaal 0,5 cm breed, met metalen roosters.

Hoeveel muizenvallen heb je nodig in een schuur?

Meer dan je denkt, en dichter bij elkaar. Zet ze bij de sporen en niet verspreid door de ruimte. Voor een gemiddelde tuinschuur begin je met twee tot vier stuks langs de wanden.

Welk lokaas werkt in een muizenval?

Het KAD noemt pindakaas. Milieu Centraal noemt ook chocoladehazelnootpasta en havermout, en wijst erop dat smeerbaar lokaas helpt omdat de muis het niet kan meenemen. Zorg dat er buiten de val niets eetbaars ligt.

Helpen geluidkastjes of geurkorrels in een tuinhuis?

Reken er niet op. Milieu Centraal schrijft dat geuren zoals pepermunt en lavendel muizen kunnen afschrikken, maar alleen in geconcentreerde vorm en zonder garantie. Etherische olie mag in Nederland niet als bestrijdingsmiddel worden gebruikt.

Mag ik muizengif in mijn schuur gebruiken?

Voor particulieren is dat sterk beperkt. Gebruik een middel nooit voor een plek of diersoort die niet op het etiket staat en volg het etiket voor de dosering. Wat er is veranderd lees je in ons artikel over het verbod op muizengif.

Zitten er ook muizen in een gestalde caravan of in kussenboxen?

Dat gebeurt regelmatig, want die zijn droog en zacht. Haal kussens en etensresten eruit en laat laden en luiken open staan, zodat je sporen meteen ziet.

Begin bij de deur en bij het voer, want dat maakt in bijna elke schuur het verschil. Zie je daarna nog sporen, zet dan klemmen bij. Lees voor de brede aanpak ook ons artikel over muizen in huis herkennen en bestrijden. Houdt de overlast aan, dan is het verstandig een plaagdierbeheerser in te schakelen.

Bronnen: Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), kennisbank huismuis. Milieu Centraal, muizen in huis. NVWA, Integrated Pest Management bij muizen en ratten.