Werkers van de termiet Reticulitermes flavipes op aangetast hout

Steeds vaker termieten in Nederlandse huizen: zo herkent u het verschil met houtworm

Termieten duiken vaker op in Nederlandse huizen

Termieten horen niet in Nederland thuis. Toch worden ze hier steeds vaker gevonden. Het AD schreef er op 11 augustus 2026 over in de rubriek Wonen. De boodschap van de deskundigen in dat artikel is kort. Kom meteen in actie. Het probleem blijkt vaak groter dan je op het eerste gezicht denkt.

Dat komt door de manier waarop termieten leven. Ze eten hout van binnenuit. De buitenkant blijft lang heel. Daardoor merkt u de schade vaak pas laat.

Hoe komen termieten hier?

Termieten komen niet van nature in Nederland voor. Ze liften mee met import. Denk aan hout, pallets, planten en verhuisgoed. Op een warme, vochtige plek in een huis kunnen ze het daarna redden.

Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) houdt de vondsten bij. Het centrum kent zeventien locaties in Nederland waar een termietenkolonie zit of heeft gezeten. Het gaat vooral om twee soorten. De Amerikaanse grondtermiet (Reticulitermes flavipes) is bekend uit Zuid-Holland. De Atlantische grondtermiet (Reticulitermes grassei) is gevonden in Flevoland, Gelderland, Noord-Brabant en Zeeland.

Zeventien locaties is weinig. Termieten zijn in Nederland dus nog steeds zeldzaam. Maar op die plekken is de schade wel groot.

Waar zitten ze?

Grondtermieten leven onder de grond. Ze zoeken hout dat contact maakt met de bodem. Denk aan de kruipruimte, de fundering, vloerbalken en houten palen in de tuin. Ze houden van vocht en van warmte.

Ze maken tunneltjes van aarde en speeksel. Die lopen langs muren en fundering omhoog. Zo blijven ze uit het licht. Zulke aardbuisjes zijn het duidelijkste teken.

Termiet of houtworm? Zo ziet u het verschil

De meeste meldingen van "termieten" blijken houtworm of boktor te zijn. Dat zijn kevers, geen termieten. Het verschil is belangrijk, want de aanpak is anders.

  • Houtworm en boktor. U ziet ronde uitvliegopeningen in het hout. Daaronder ligt fijn boormeel, een soort houtpoeder. De gaatjes van houtworm zijn ongeveer 1 tot 2 millimeter. Die van de huisboktor zijn ovaal en veel groter.
  • Termieten. U ziet meestal geen gaatjes. U ziet aardbuisjes langs muren en fundering. Het hout voelt hol aan als u erop tikt. In het voorjaar kunnen er gevleugelde dieren uitzwermen. Die verliezen hun vleugels en laten hoopjes vleugels achter.

Twijfelt u? Bewaar een paar dieren in een potje en maak een scherpe foto. Zonder een goede determinatie is elke behandeling gokwerk.

Wat u zelf kunt doen

Voorkomen is bij houtaantasters altijd beter dan genezen. Deze punten helpen het meest.

  • Controleer uw kruipruimte elk jaar. Kijk langs de fundering en de balken.
  • Houd de kruipruimte droog en goed geventileerd. Vocht is de motor achter bijna alle houtproblemen.
  • Laat geen hout tegen de grond liggen. Denk aan brandhout, tuinschermen, planken en pallets.
  • Los lekkages en optrekkend vocht snel op.
  • Wees alert bij oud hout uit het buitenland. Ook meubels en pallets kunnen dieren meebrengen.

Wat werkt tegen houtaantasters?

Voor termieten zijn in Nederland geen middelen voor particulier gebruik beschikbaar. Bij een echte termietenvondst is registratie via het KAD belangrijk. Zo blijft in beeld waar de soort zit.

Bij houtworm en boktor ligt dat anders. Daar kunt u zelf veel doen. Deze middelen uit onze webshop zijn daarvoor bedoeld.

Let op. Permethrine is giftig voor katten. Houd katten weg bij vers behandeld hout. Laat de ruimte goed drogen en ventileer tijdens en na de behandeling.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Komen termieten echt in Nederland voor?
Ja, maar zeldzaam. Het KAD kent zeventien locaties waar een kolonie zit of heeft gezeten.

Hoe herken ik termieten in mijn huis?
Let op aardbuisjes langs muren en fundering. Het hout klinkt hol als u erop tikt. In het voorjaar kunt u hoopjes afgeworpen vleugels vinden.

Wat is het verschil met houtworm?
Houtworm laat ronde gaatjes en boormeel achter. Termieten doen dat niet. Zij vreten het hout van binnenuit leeg.

Kan ik termieten zelf bestrijden met een houtwormmiddel?
Nee. Die middelen zijn toegelaten tegen houtborende kevers, niet tegen termieten. Bij een vermoeden van termieten is een goede determinatie de eerste stap.

Zijn termieten gevaarlijk voor mijn gezondheid?
Nee. Ze steken en bijten mensen niet. Het risico zit in de schade aan hout en constructie.

Hoe voorkom ik houtaantasters in mijn woning?
Houd hout droog en van de grond. Ventileer de kruipruimte. Controleer elk jaar even met een zaklamp.

Tips & trucs

  • Tik met de steel van een schroevendraaier op verdachte balken. Klinkt het hol, dan is er iets aan de hand.
  • Zet elk jaar een vaste maand in de agenda voor de kruipruimtecheck. September werkt goed, want dan is het nog droog.
  • Leg brandhout op een rek, nooit direct op de grond en niet tegen de gevel.
  • Plak een velletje papier onder verse gaatjes. Ligt er na een week nieuw boormeel op, dan is de aantasting actief.
  • Fotografeer de plek met een liniaal ernaast. Zo kunt u later goed vergelijken.
  • Behandel altijd kaal hout. Verf en lak houden het middel tegen.

Oma's tips: populair, maar bewezen ineffectief

Over houtaantasters gaan veel oude huismiddeltjes rond. Ze klinken logisch. Ze werken niet, of het is nooit aangetoond.

  • Petroleum of diesel op de balken smeren. Dit is een klassieker. Het trekt nauwelijks in het hout en bereikt de larven diep in het hout niet. Het is bovendien brandgevaarlijk en slecht voor de lucht in huis.
  • Een schaaltje azijn in de kruipruimte zetten. Azijn verdampt en doet niets tegen larven in het hout. Het vochtprobleem blijft gewoon bestaan.
  • De gaatjes dichtstoppen met was of vulmiddel. U ziet de gaatjes niet meer, maar de larven zitten binnenin. Ze vreten gewoon door.
  • Lavendel of cederhout in de kast leggen. Dit wordt vaak genoemd tegen alles wat aan hout knaagt. Er is geen bewijs dat het houtworm of boktor stopt.
  • Het meubel een nacht in de vrieskist zetten. Voor een klein kistje kan koude soms helpen. Voor vloeren, balken en grote meubels is het onmogelijk en dus geen oplossing.

Wat wel werkt is de nuchtere combinatie. Bepaal eerst welk dier het is. Maak het hout droog. Behandel kaal hout met een toegelaten middel zoals VAZOR Anti Houtaantaster of Embalan Insect Killer RTU. Controleer daarna elk jaar of het rustig blijft.

Bronnen

  • AD, 11 augustus 2026: "Steeds vaker termieten in Nederland: kom meteen in actie, het probleem blijkt vaak groter dan je denkt" (Cathelijne Beijn).
  • Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), kennisbank termieten (Isoptera).
  • Kennisnetwerk Invasieve Exoten, dossier termieten.

Foto: Judy Gallagher, "Eastern Subterranean Termite - Reticulitermes flavipes, Bull Run Regional Park", via Wikimedia Commons, licentie CC BY 2.0.

Back to blog