Vlooienplaag sluit school in Katwijk: zo krijg je vlooien in huis wel weg

Een basisschool in Katwijk start het nieuwe schooljaar niet in het eigen gebouw. De reden is bijzonder. Er zit een vlooienplaag. Het verhaal laat goed zien hoe taai vlooien zijn. En het laat zien dat je ook zonder hond of kat vlooien in huis kunt krijgen.

Wat is er in Katwijk gebeurd?

De Leidse Buitenschool aan de Duinoordweg in Katwijk kampt sinds begin juli met vlooien. De overlast werd op 2 juli ontdekt. De school en de gemeente schakelden meteen de GGD en een bestrijdingsbedrijf in. Het gebouw is meerdere keren grondig schoongemaakt en behandeld.

Bij een controle op 6 augustus zaten er geen vlooien meer in het gebouw. Op het buitenterrein werden ze nog wel gevonden. Daarom krijgen de leerlingen voorlopig les in de voormalige Sjaloomschool aan de Stadhoudersdreef. Die plek is in principe beschikbaar tot de herfstvakantie.

Volgens de gemeente is er geen gevaar voor de gezondheid van leerlingen, medewerkers en omwonenden. De oorzaak wordt vermoedelijk buiten gezocht. Denk aan dieren in de omgeving zoals steenmarters, muizen, ratten of vossen. Een wildcamera moet laten zien welke dieren op het schoolplein komen. Pas daarna wordt bepaald wat er verder moet gebeuren.

Vlooien zonder huisdier? Dat kan zeker

Veel mensen denken dat vlooien alleen bij honden en katten horen. Dat klopt niet. Vlooien leven op alle warmbloedige dieren. Een steenmarter op zolder brengt vlooien mee. Een muizennest onder de vloer ook. Egels, vossen, ratten en duiven kunnen ze ook bij zich dragen.

Zodra het gastdier verdwijnt, blijven de vlooien achter. Ze zoeken dan een nieuwe warmbloedige gastheer. Soms ben jij dat. Dat verklaart waarom mensen soms ineens gebeten worden nadat een marter of een muizennest is weggehaald.

Waarom vlooien zo moeilijk weg te krijgen zijn

Een vlo doorloopt vier stadia. Ei, larve, pop en volwassen vlo. Het probleem zit vooral in de pop. In dat cocon kan een vlo maandenlang wachten. Hij komt pas naar buiten als hij trillingen, warmte of CO2 opmerkt. Dus als er weer iemand langsloopt.

Daarom lijkt een behandeling vaak eerst te werken. Twee weken later zit je opnieuw met vlooien. Dat zijn de poppen die alsnog uitkomen. Je moet dus altijd een tweede ronde inplannen.

Nog iets belangrijks. Maar een klein deel van de vlooien zit op het dier of op jou. Het grootste deel zit als ei, larve of pop in de omgeving. Denk aan tapijt, kieren in de vloer, de mand van het huisdier en de hoeken van kamers. Daar moet je dus zijn.

Zo pak je vlooien in huis aan

1. Zoek eerst de bron. Zit er een dier op zolder, in de spouw of onder de vloer? Los dat eerst op. Anders komen de vlooien terug.
2. Was al het textiel op minimaal 60 graden. Denk aan beddengoed, kleden en de mand van het huisdier. Kan iets niet zo heet? Stop het dan 24 uur in de vriezer.
3. Stofzuig dagelijks en grondig. Trillingen laten de poppen juist uitkomen. Dat is precies wat je wilt, want dan kun je ze raken. Gooi de stofzuigerzak daarna direct buiten weg.
4. Behandel de omgeving met een omgevingsspray. Spuit vooral langs plinten, in kieren, onder meubels en in de mand.
5. Behandel het huisdier apart. Een omgevingsspray is niet voor op het dier. Gebruik daarvoor een middel dat voor dieren bedoeld is.
6. Herhaal na twee tot drie weken. Dit is de stap die de meeste mensen overslaan. En daardoor mislukt de bestrijding vaak.

Wat wij aanraden

• Vlo en mijt omgevingsspray 400 ml. Werkt op alle stadia van de levenscyclus en blijft tot 9 weken actief. Handig, want die lange werking vangt de poppen op die later uitkomen.
• Flea Free Omgevingsspray 400 ml. Een omgevingsspray met 4 tot 6 weken werking.
• Luxan Mand- en tapijtspray 400 ml. Speciaal voor tapijt en de mand van je huisdier.
• Knock Pestcontrol Vlooien/Teken Spray. Voor manden, vloeren, kieren en andere plekken in de leefomgeving.
• Knock Pestcontrol Vlooienshampoo. Voor het wassen van het huisdier zelf.
• Oplosbare waszak voor koud water. Je stopt besmet textiel erin en gooit de hele zak in de wasmachine. Zo hoef je het niet meer aan te raken.

Zit de bron bij een dier dat je huis in komt? Dan helpt wering het meest. Kijk dan naar Mouse & Rat Stop RVS staalwol voor gaten en kieren, SpouwSafe voor open stootvoegen en de doorloopval voor rat, marter, bunzing, kat en vos.

Let op bij katten

Sommige insectenmiddelen bevatten permethrine. Permethrine is giftig voor katten. Gebruik zo'n middel dus nooit op een kat. Laat de kat ook niet in de ruimte tot een behandelde vloer helemaal droog is. Lees altijd eerst het etiket. Twijfel je? Kies dan een middel zonder permethrine.

Tips en trucs

• Doe de witte sokken-test. Loop met witte sokken door de kamer. Vlooien springen omhoog en vallen op wit meteen op.
• Zet een schaaltje water met een druppel afwasmiddel onder een lampje. Vlooien springen naar de warmte en blijven in het water. Dit is een goede meting, geen oplossing.
• Vlooienpoep herken je makkelijk. Veeg de zwarte stipjes op een vochtig wit papiertje. Wordt de vlek roodbruin? Dan is het opgedroogd bloed en dus vlooienpoep.
• Stofzuig vooral de randen en de kieren. Larven kruipen weg van licht en zitten diep weggestopt.
• Verplaats meubels voordat je spuit. Onder de bank is een favoriete plek.
• Behandel alle ruimtes tegelijk. Behandel je maar een kamer, dan verhuizen ze gewoon.
• Zet de datum van je tweede behandeling meteen in je agenda. Twee tot drie weken later.
• Heb je een huisdier en een besmetting in huis? Behandel dier en huis op dezelfde dag. Anders besmetten ze elkaar opnieuw.

Oma's tips die niet werken

Over vlooien bestaan veel oude huismiddeltjes. Ze klinken logisch, maar ze werken niet of het is nooit aangetoond. Dit zijn de bekendste.

1. Knoflook door het voer. Het idee is dat het bloed van het dier onaantrekkelijk wordt. Daar is geen bewijs voor. Erger nog, knoflook is in grotere hoeveelheden schadelijk voor honden en katten.
2. Zout op het tapijt strooien. Zout zou larven uitdrogen. In de praktijk zit de laag te dun en trekt zout juist vocht aan. Dat kan schimmel geven en je vloer aantasten.
3. Een ultrasoon apparaat in het stopcontact. Deze kastjes beloven vlooien te verjagen met hoge tonen. Onafhankelijk onderzoek laat geen betrouwbaar effect zien op vlooien.
4. Een schaaltje azijn neerzetten. De geur zou vlooien wegjagen. Vlooien zoeken warmte en CO2, niet geur. Een schaaltje in de hoek doet dus niets.
5. Een vlooienband en verder niets doen. Ook als de band iets doet op het dier, laat je 95 procent van de besmetting in huis gewoon zitten. De eieren, larven en poppen liggen in de vloer.

Wat wel werkt is de saaie combinatie. Bron wegnemen, heet wassen, dagelijks stofzuigen, de omgeving behandelen en na twee tot drie weken herhalen.

Veelgestelde vragen

Kan ik vlooien krijgen zonder huisdier?

Ja. Vlooien komen ook binnen via muizen, ratten, steenmarters, egels, vossen en vogels. Ook via een tweedehands bank of een vakantiehuisje kan het gebeuren.

Bijten vlooien mensen?

Ja. Mensen zijn geen ideale gastheer, maar bij honger bijten ze wel. Je ziet dan vaak jeukende bultjes rond de enkels en onderbenen. Dat komt doordat vlooien vanaf de vloer springen.

Zijn vlooien gevaarlijk?

Voor de meeste mensen niet. De beten jeuken en kunnen gaan ontsteken door krabben. Sommige mensen reageren allergisch. Vlooien kunnen ook lintworm overbrengen op huisdieren.

Waarom komen de vlooien na een behandeling terug?

Dat zijn bijna altijd de poppen. Een pop is goed beschermd en kan maanden wachten. Daarom is een tweede behandeling na twee tot drie weken geen extraatje maar een must.

Hoe lang overleeft een vlo zonder gastheer?

Een volwassen vlo houdt het meestal een tot twee weken vol zonder bloed. In de pop kan het veel langer duren. Een leeg huis is dus geen garantie dat de vlooien weg zijn.

Mag ik zomaar een insecticide in huis gebruiken?

Je mag alleen middelen gebruiken die in Nederland zijn toegelaten voor jouw situatie. Kijk op de verpakking of het product voor particulier gebruik is. Volg altijd het etiket. Lucht de ruimte goed en houd kinderen en huisdieren weg tot alles droog is.

---

Bronnen: "Leidse Buitenschool verhuist tijdelijk vanwege vlooienplaag", Wassenaarders.nl, 29 augustus 2026, gebaseerd op berichtgeving van het Leidsch Dagblad en De Telegraaf. Aanvullend: "Speciaal onderwijs Katwijk vanwege vlooienplaag tijdelijk in gebouw Sjaloomschool", RTV Katwijk, augustus 2026.
Foto: Auguste Le Roux, "Ctenocephalides felis, adulte.", licentie CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.